Lòng tự trọng là sự yêu thích, tin tưởng bản thân, và sự hiểu biết về giá trị của bản thân. Lòng tự trọng có thể được hình thành ngay từ khi Bé còn nhỏ và phát triển chậm theo thời gian. Nó có thể bắt đầu đơn giản khi Bé cảm thấy an toàn, được yêu thương, được chấp nhận bởi gia đình và mọi người xung quanh.

Khi có lòng tự trọng, Bé sẽ tự tin để:

  • Thử những điều mới và thử lại nếu chưa thành công.
  • Không ngại đối diện với nỗi sợ và thách thức.

Càng nhiều lần thử và sai, Bé sẽ càng học hỏi và trưởng thành tốt hơn. Điều này giúp Bé thể hiện tốt các việc ở trường, ở nhà, và cả khi vui chơi với bạn bè. Ngược lại, Bé dễ trở nên nhút nhát, tự ti, dễ bị tác động bởi lời nói của người khác. Vì thiếu lòng tin vào bản thân, Bé có thể hoài nghi về năng lực của mình, từ đó thiếu chính kiến và thiếu kiên định khi gặp khó khăn.

Với tầm quan trọng như thế, Daisy Home gợi ý một số cách để Ba Mẹ có thể nuôi dưỡng lòng tự trọng của Bé mỗi ngày:

  • Cho Bé quyền quyết định trong những tình huống đơn giản: Ba Mẹ hãy để Bé tự lựa chọn đồ chơi, trang phục, thức ăn mình muốn trong phạm vi an toàn.
  • Cho Bé cơ hội nói “không”: Trong những tình huống phù hợp, nếu Bé từ chối một yêu cầu, Ba Mẹ có thể để Bé làm theo ý muốn. Khi đó, Bé có thể tự học từ những hành động, quyết định của mình.
  • Cho Bé tự do khám phá: Ba Mẹ hãy để Bé tự do khám phá môi trường xung quanh, nhưng nhớ quan sát Bé và phản hồi, hỗ trợ khi cần.
  • Tôn trọng tiếng nói và nỗ lực của Bé: Ba Mẹ cần lắng nghe quan điểm của Bé và ghi nhận, khen ngợi các nỗ lực của Bé thay vì chỉ tập trung vào kết quả (thắng hoặc thua).

Lòng tự trọng là một thành tố quan trọng, giúp Bé vượt qua những khó khăn, thách thức trong quá trình khôn lớn và trưởng thành. Ba Mẹ hãy luôn yêu thương, ghi nhận Bé đúng cách để Bé luôn tự tin và hạnh phúc trong cuộc sống nhé!

Daisy Home Preschool

Bé đến tuổi tập đi, hay vui chơi chạy nhảy thì sẽ không thể tránh khỏi những vấp ngã làm Ba Mẹ lo lắng. Với tình yêu thương và bản năng bảo vệ, Ba Mẹ thường vội vã chạy đến dỗ dành mỗi khi bé vấp ngã, kèm theo đó là những câu xoa dịu, “đánh chừa” nhằm an ủi để Bé nín khóc. Tuy nhiên, những hành động đó của Ba Mẹ sẽ vô tình gieo vào Bé thói quen dựa dẫm, đổ lỗi cho một đối tượng khác thay vì tự lập và chịu trách nhiệm cho hành động của mình.

Vậy, Ba Mẹ nên làm thế nào là tốt nhất khi Bé bị vấp ngã?

  • Đầu tiên, Ba Mẹ cần quan sát mức độ nghiêm trọng của cú ngã. Nếu Bé không tự đứng dậy được, hãy đưa Bé đến nơi an toàn để quan sát khắp người xem vết thương ra sao để có cách xử lý kịp thời. Thông thường, khi Bé ngã về phía trước sẽ ít nguy hiểm hơn những cú đập đầu về phía sau.
  • Nếu cú ngã không để lại vết thương chảy máu, Bé ngã trên mặt đất phẳng thì thường không để lại vấn đề gì lớn. Ba Mẹ không nên quá hốt hoảng, hãy tập trung vào Bé và động viên Bé tự đứng dậy, hỏi xem Bé khó chịu hay đau chỗ nào. Đồng thời, Ba Mẹ hãy “khéo xoa” bằng lời nói nhẹ nhàng nhưng cứng rắn “Con chú ý (hoặc cẩn thận) hơn thì sẽ không bị ngã đau nữa nhé”. Đặc biệt, lúc này, không nên hỏi Bé “có đau không?”,”đau chỗ nào?”,”vì sao ngã?”,… Những câu hỏi dồn dập và trong âm lượng to, nhanh của Ba Mẹ sẽ làm bé thêm hoảng hốt, tội lỗi và ít chịu trách nhiệm.
  • Tuyệt đối không nên để người khác can thiệp vào việc này. Chẳng hạn, nếu Ba Mẹ áp dụng những cách trên nhưng ông bà lại áp dụng ngược lại (như chạy đến dỗ giành, xoa dịu…) thì sẽ phản tác dụng. Ông bà thường có xu hướng thương xót cháu hoặc chiều chuộng cháu quá mức, điều này, có thể dẫn đến những mâu thuẫn trong việc nuôi dạy Bé. Ba Mẹ hãy giải thích cho ông bà hiểu nếu làm như vậy Bé sẽ khóc và có xu hướng tìm đến ông bà để dựa dẫm hoặc ăn vạ. Ngoài ra, Ba Mẹ nên thảo luận và thống nhất cách giáo dục Bé với ông bà để tránh xảy ra mâu thuẫn do những khoảng cách về thế hệ.

Những bước đi đầu vẫn còn nhiều vấp ngã và vụng về sẽ khiến Ba Mẹ lo lắng, thương xót và muốn bảo bọc con. Tuy nhiên, Ba Mẹ hoàn toàn có thể giúp Bé “tự đứng lên” để phát triển những tính cách tốt đẹp trong tương lai.

Vậy nên, thay vì chở che Bé quá mức, Ba Mẹ hãy cho Bé quyền được vấp ngã và rồi học cách tự đứng dậy. Việc này sẽ giúp cho Bé biết cách tự lập sớm, trưởng thành và sống có trách nhiệm với sự đồng hành của Ba Mẹ nhé!

Daisy Home Preschool

Hoàng Tử Bé có tựa gốc là “Le Petit Prince” được sáng tác bởi một phi công người Pháp có tên Antoine de Saint-Exupéry. Câu chuyện bắt đầu trên Trái Đất với người kể chuyện là một phi công bị rơi và mắc kẹt ở sa mạc Sahara. Anh đang cố gắng sửa chiếc máy bay của mình với hy vọng thoát khỏi sa mạc. Một ngày nọ, khi đang sửa chữa, anh gặp một cậu bé, ăn mặc kỳ dị, từ đâu xuất hiện và đòi anh vẽ cho cậu một con cừu. Phi công đã làm theo yêu cầu kỳ quặc của cậu và thế là cả hai cùng chia sẻ cho nhau những câu chuyện của riêng mình.

Nguồn hình ảnh: Nhã Nam

Ban đầu, Saint-Exupéry đã muốn bắt đầu câu chuyện của mình như thế này: “Ngày xửa ngày xưa, có một chàng hoàng tử sống trên một hành tinh không lớn hơn cậu là bao, và cậu cần có một người bạn.” bởi ông luôn tin rằng “Với những người thấu hiểu về cuộc sống, kiểu mở đầu như thế sẽ thật hơn bất kỳ cách nào khác.”

Nhưng ông đã không bắt đầu như vậy. Ông không thể làm thế. Bởi vì, bạn thấy đó, những người lớn sẽ không hiểu. Họ sẽ chẳng hiểu gì cả. Với họ, nếu hoàng tử bé có thật thì phải có bằng chứng nào đó khác. Tốt hơn hết là nên có số. Như kết luận mà Hoàng tử bé đã rút ra được khi gặp gỡ nhiều người lớn khác nhau: Người lớn thích chữ số. Khi bạn nói chuyện với họ về một người bạn mới, không bao giờ họ hỏi bạn về cái chính đâu. Họ không bao giờ hỏi: “Giọng hắn ta thế nào? Hắn thích chơi trò gì? Hắn ta có sưu tầm bươm bướm không?”. Họ chỉ hỏi bạn: “Hắn ta bao nhiêu tuổi? Có mấy anh chị em? Hắn ta bao nhiêu cân? Bố hắn ta lương bao nhiêu. Thế. Sau đó, họ cho là họ hiểu hắn ta rồi.”

Đó là một trong những điểm khác biệt lớn giữa người lớn và trẻ con, hoặc có thể do người lớn đã bỏ quên điều thú vị ấy khi vượt qua chặng đường dài đằng đẵng để trưởng thành. Còn thế giới của trẻ con thì lúc nào cũng lộng lẫy, đầy màu sắc, ảo diệu, phong phú, các em luôn tạo ra những khoảnh khắc tuyệt vời trong suy nghĩ và vẽ nên một thế giới mà ai cũng muốn trở về. Có những việc dù người lớn không hiểu và cho đó là trò vô bổ, nhưng đối với trẻ con, đó là tất cả những cảm nhận, quan sát bằng cả trái tim và tâm hồn thơ ngây, sáng tạo của mình. Và tất cả những điều trẻ nói hay làm đều có thể là một loại ngôn ngữ mà người lớn đã lãng quên, vậy nên thay vì phản bác hãy lắng nghe con thật chậm rãi.

Trong thế giới của Saint-Exupéry, người lớn luôn là một sinh vật phi lý vì họ lớn lên với nhiều trải nghiệm nên cũng giỏi trong việc kiểm soát bản thân, đòi hỏi tư duy và sở hữu những khát vọng về con số. Cũng giống như việc họ hoàn toàn có thể nhìn thấy một con trăn căng phồng thay vì một cái mũ, nhưng họ đã không lựa chọn làm thế. Tuổi thơ của bạn hẳn đã chứa đựng rất nhiều chi tiết sặc sỡ như màu sắc của những ngôi nhà, tính cách người hàng xóm, mùi vị của một loại quả nào đó trước hiên, con đường rợp bóng cây hoặc khoảnh sân cùng bè bạn nô đùa… Khi là một đứa trẻ, mọi thứ đều tươi mới, mọi thứ đều thú vị, mọi thứ đều kích thích trí tò mò.

Mong mỗi cha mẹ sẽ ở bên cạnh, tạo điều kiện tốt nhất để các con tự khám phá thế giới mà con lựa chọn chứ không phải cách mà người lớn muốn con thấy, ủng hộ con được khám phá theo cách mà các con muốn Chỉ như thế, các con mới thực sự cảm nhận được những điều mà mình gặt hái chứ không phải điều người lớn chúng ta “cho rằng”.

Daisy Home Preschool

Các Ba Mẹ có biết? Theo thống kê của Hiệp hội Quốc gia Phòng Chống Bạo hành trẻ em (NSPCC), cứ 4 bé gái đến 10 tuổi thì có 1 bé gái bị xâm hại tình dục và cứ 6 bé trai đến 10 tuổi thì có 1 bé bị xâm hại tình dục. Theo thống kê của Bộ Công An trong 9 tháng đầu năm 2022, cả nước phát hiện 1.711 vụ xâm hại trẻ em, điều đáng báo động hơn trong số đó nhiều nạn nhân vẫn còn ở độ tuổi từ 2 đến 5 tuổi. Vậy làm thế nào để trẻ ở độ tuổi này có các kỹ năng bảo vệ bản thân cũng như khả năng phòng tránh xâm hại?

Theo các chuyên gia, ba mẹ nên giáo dục giới tính cho con mình càng sớm càng tốt, tùy theo độ tuổi, trẻ sẽ được dạy những kiến thức và kỹ năng khác nhau. Cùng Daisy Home tìm hiểu những vấn đề về giới tính ba mẹ nên dạy trẻ từ 2 đến 5 tuổi để tự bảo vệ bản con khỏi các nguy cơ xâm hại:

  • Ba Mẹ dạy trẻ biết cách nhận biết và gọi tên các vùng riêng tư trên cơ thể bao gồm miệng, ngực, vùng giữa hai đùi, mông. Đặc biệt, Ba Mẹ và Bé cần có quy tắc chung về vùng riêng tư, ai sẽ là người được chạm và ai là người không được chạm vào vùng đó của con.

Ví dụ lúc tắm hoặc khi giúp con mặc quần áo là thời điểm tốt để bạn giới thiệu tên của các bộ phận cơ thể, giúp Bé phân biệt sự khác nhau giữa nam và nữ. Lưu ý: Ba Mẹ nên dùng các từ ngữ chỉ các bộ phận liên quan đến hệ sinh dục một cách chính xác. Mặc dù Ba Mẹ vẫn có thể dùng những tên gọi dễ thương khi nói với trẻ về những bộ phận nhạy cảm, nhưng chúng ta nên dùng tên chính xác thì tốt hơn. Vì việc này sẽ giúp trẻ truyền đạt được những vấn đề liên quan đến sức khỏe và thương tích nếu có.

  • Độ tuổi 2-5 tuổi cũng là độ tuổi mà trẻ có thể thắc mắc về việc em bé được tạo thành và sinh ra như thế nào. Khi nhận được câu hỏi của trẻ về việc con được sinh ra như thế nào, Ba Mẹ không nên tránh né bằng những câu trả lời như từ nách, từ lỗ rốn, nhặt ngoài thùng rác,… Thay vào đó có thể cho con xem phim khoa học về hành trình của một chú “nòng nọc“ đi tìm trứng. Sau đó là sự hình thành của một em bé trong bụng mẹ, tiếp đến là em bé sinh ra đời và lớn lên hoặc Ba Mẹ có thể nói thêm với trẻ ví dụ: “Hai người lớn yêu thương nhau sẽ chia sẻ tinh trùng và trứng để tạo nên em bé, hoặc đôi khi là nhận tinh trùng và trứng từ người khác.” Việc đề cập chi tiết cách tinh trùng và trứng gặp nhau bạn có thể cho trẻ biết sau, vì tuổi này trẻ chưa hiểu. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là Ba Mẹ không nên nói dối, và phải trả lời câu hỏi của trẻ một cách nghiêm túc, không nên từ chối hay lảng tránh.
  • Ba Mẹ nên dạy cho trẻ hiểu được các ranh giới, cũng như điều gì là phù hợp khi nói đến việc chạm vào người khác, hay bị người khác chạm vào. Đây là một điều rất quan trọng mà trẻ cần học, để ý thức được những gì là đụng chạm bất thường, cũng như thế nào là đụng chạm một cách chừng mực và lịch sự. Khi dạy trẻ hiểu rõ vấn đề này, bạn sẽ giúp con đề phòng, hoặc hạn chế được những rủi ro về tình trạng quấy rối xung quanh trẻ.
  • Ba Mẹ có thể tham khảo Quy tắc 5 ngón tay – bài hát “5 ngón tay xinh” (Kênh Truyền hình Giáo dục Quốc gia VTV7) – hay còn gọi là quy tắc bàn tay giao tiếp để giáo dục giới tính cho trẻ mầm non, giúp trẻ có thể tự bảo vệ bản thân và phòng tránh xâm hại
  • Dạy trẻ biết rằng cơ thể con người rất thông minh và sẽ cho chúng ta biết khi nào có điều bất thường và “không an toàn” như cảm giác tim đập nhanh hoặc đau bụng… Để làm được điều này ba mẹ cần phải rất tinh tế trong việc nhận biết cảm xúc qua các hành động cử chỉ của con, như khi con cảm thấy khó chịu, không thoải mái, đau ở đó đâu đó và khuyến khích trẻ chia sẻ về cảm xúc của mình từ sớm, khi ấy, trẻ sẽ dễ dàng chia sẻ với người lớn hơn khi con cảm thấy “an toàn” và “không an toàn”.
  • Tập cho con biết cách tránh xa, cự tuyệt những kẻ xấu. Khi cảm thấy ở tình huống không an toàn, con phải vùng vẫy, bỏ chạy tới nơi có nhiều người, vừa chạy vừa hét thật to “CỨU CON VỚI” để đánh động mọi người xung quanh biết rằng bé đang gặp nguy hiểm, cần sự giúp đỡ. Khi gặp những kẻ xấu đó, con cần phải chạy đến gặp bố mẹ, người mà con tin tưởng đang có mặt tại đó và kể lại tất cả mọi việc về kẻ xấu đó để bố mẹ và mọi người có thể giúp con.
  • Giúp con lựa chọn và liệt kê 3-5 người lớn mà con tin tưởng nhất, là nơi con có thể chia sẻ bất kỳ điều gì con lo lắng.

Giáo dục giới tính là một vấn đề rất quan trọng, vậy nên các ba mẹ không nên lơ là và chủ quan mà hãy giáo dục giới tính cho các bạn nhỏ nhà mình càng sớm càng tốt bằng việc áp dụng những cách hướng dẫn, trò chuyện phù hợp với độ tuổi của con bố mẹ nhé!

Daisy Home Preschool

Dù có hơi phù phiếm khi nhắc đến phép màu trong cuộc sống đời thực, thế nhưng dường như tình yêu thương chính là thứ như thế. Tác phẩm “Khu vườn bí mật” của Frances Hodgson Burnett sẽ bạn và con mở ra một cánh cửa thần kỳ đến với xứ sở nhiệm màu, nơi những đứa trẻ “chưa ngoan” lớn lên bằng sự vun đắp đủ đầy của tình yêu thương.

Nguồn hình ảnh: Nhã Nam

Sáng tác năm 1888 và xuất bản lần đầu vào năm 1911, “Khu vườn bí mật” được xem là một trong những tác phẩm hay nhất mà Hodgson Burnett viết cho thiếu nhi. Cuốn tiểu thuyết xoay quanh Mary Lennox, một cô bé mồ côi, cáu kỉnh, không ai ưa, được đưa tới sống tại nhà ông bác ở vùng đồng hoang Yorkshire, nước Anh, nơi có rất nhiều bí mật. Ban đêm, cô nghe thấy tiếng khóc của ai đó từ hành lang cạnh phòng. Còn ban ngày, cô gặp Dickon, một cậu bé biết thuần dưỡng và nói chuyện cùng loài vật. Rồi một ngày, nhờ sự giúp đỡ của một con chim ức đỏ, Mary khám phá ra một nơi bí ẩn nhất trên thế gian này – Khu vườn bí mật. Mọi thứ dường như đã chết trong khu vườn mười năm qua khóa kín. Cùng với Colin, vị chủ nhân ốm yếu của tiếng khóc bí ẩn kia, và Dickon, cậu bé mà tất cả mọi người đều yêu mến, Mary đã tìm ra những thứ sẽ làm thay đổi cuộc đời cô mãi mãi, khi mùa xuân về đánh thức cả khu vườn tuyệt đẹp.

Sự diệu kỳ của tình bạn, tình yêu cuộc sống chính là điều quan trọng đã gắn kết những đứa trẻ, đưa mọi người đến gần nhau hơn và hồi sinh từ con người đến cảnh vật tại trang viên. Ba nhân vật chính cũng được xây dựng mang những nét tính cách đại diện thường gặp ở trẻ em – dần thay đổi theo một chiều hướng tích cực hơn nhờ vào sự chăm sóc và vun đắp chân thành từ tình yêu thương.

Nhờ có lời khuyên chân thành của Martha – người hầu gái tốt bụng, Mary đã chịu ra vườn dạo chơi. Nhờ con chim ức đỏ, Mary đã phát hiện ra cả một khu vườn bí mật bị đóng cửa bỏ hoang. Kể từ đó, Mary đã quyết tâm cùng Dickon hồi sinh khu vườn. Cô bé trồng rất nhiều khóm hồng, lưu ly, anh túc và thạch thảo cùng với cả một đài phun nước kết bằng hoa hồng. Nhờ sự chuyển đổi này, Mary đã trở nên hồng hào và xinh đẹp hơn rất nhiều, em cũng góp một phần không nhỏ trong việc hồi sinh Colin ốm yếu, bác Archibald u sầu lẫn trang viên Misselthwaite hoang vu.

Trước khi có sự chuyển biến tích cực này, cả Mary và Colin dù không thiếu thốn về vật chất nhưng do chưa nhận đủ đầy tình yêu thương mà biến thành những đứa trẻ ốm yếu và tiêu cực. Trong khi Dickon sinh ra trong một gia đình nghèo khó lại giàu tình yêu thương và hạnh phúc, cậu bé lúc nào cũng hoạt bát và luôn mang đến những cảm xúc tích cực cho mọi người. Cuộc sống được hòa mình vào thiên nhiên, muông thú, cây cỏ và người bạn tốt để có thêm cơ hội sẻ chia đã dần thổi bừng lên trong Mary, Colin những cảm xúc tốt lành. Khơi gợi trong hai em tình yêu thiên nhiên, yêu mọi người và dường như lúc này “phép màu” đã thực sự xuất hiện.

Với tác phẩm đặc biệt này của Hodgson Burnett, bà dường như đang khuyến khích các bậc phụ huynh hãy cho trẻ cơ hội được học cách tự lập và trưởng thành trong môi trường gần gũi hơn với sự vật quanh mình. “Mẹ tôi vẫn bảo, có hai điều tồi tệ có thể xảy đến với những đứa trẻ, đó là không bao giờ có được điều mình muốn, hoặc là luôn luôn có được điều mình muốn. Nhưng chính bà cũng không biết cái nào sẽ tệ hại hơn.” Vậy nên, là cha mẹ, đôi khi ta nên thử thả lỏng tay để con được lớn.

Daisy Home Preschool

Đã bao giờ Ba Mẹ gặp phải trường hợp Bé đòi Ba Mẹ nghỉ làm để ở nhà chơi với Bé chưa?
Đã bao giờ Bé nói với Ba Mẹ rằng, Bé không thích Ba Mẹ đi làm chưa?

Giải thích về ý nghĩa của việc đi làm với Bé là một việc phức tạp và nhạy cảm. Tuy nhiên, gạt đi cảm xúc, hoặc trả lời qua loa cũng không thể giải quyết vấn đề. Thế thì, để hòa thuận cùng Bé, Ba Mẹ hãy thử tham khảo những gợi ý sau nhé.

1. Dành thời gian cho Bé: ít nhưng chất lượng

Bé giận dỗi vì Ba Mẹ đi làm không có nghĩa là Bé không thích Ba Mẹ đi làm. Đây là biểu hiện để Ba Mẹ thấy rằng, Bé đang thiếu sự quan tâm từ Ba Mẹ. Thế nên khi gặp tình huống này, Ba Mẹ cần nghiêm túc ngồi lại đánh giá thời gian dành cho con của mình.

  • Trong ngày, vào những thời gian sinh hoạt chung, Ba Mẹ có thật sự dành thời gian để sinh hoạt chung chưa? Ba Mẹ có đang vừa ăn vừa làm việc không? Ba Mẹ có sử dụng điện thoại lúc cả nhà cùng ngồi trò chuyện không?
  • Khi Bé trò chuyện, Ba Mẹ có thực sự lắng nghe và phản hồi phù hợp chưa? Ba Mẹ có gạt đi những câu hỏi của Bé chỉ vì đang bận, và không có một lời hứa hẹn nào sau đó? Ba Mẹ có vừa nghe Bé kể, vừa làm việc khác, gây mất tập trung không?
  • Ba Mẹ có dành những thời gian nhỏ, vào lúc Bé vừa thức dậy, hay trước lúc Bé đi ngủ không?
  • Ba Mẹ có buổi đi chơi cuối tuần, hay cuối tháng với Bé chưa?

Dù công việc bận đến mấy, nhưng nếu Ba Mẹ có thể trao đổi và thay phiên nhau quan tâm Bé, thì mọi chuyện sẽ trở nên dễ dàng.

  • Hãy thay phiên nhau gọi Bé dậy vào mỗi sáng, đưa Bé ngủ vào mỗi tối.
  • Hãy cùng nhau ăn một bữa thật trọn vẹn, để tâm vào câu chuyện mà Bé kể.
  • Hãy thay phiên nhau đưa Bé đi chơi vào cuối tuần.
  • Hãy cùng nhau đưa Bé về nhà ông bà vào mỗi dịp lễ.

Ba Mẹ hãy thử dành ra một khoảng thời gian tuy ít, nhưng thật chất lượng với Bé; và hãy đan xen những hoạt động nhỏ hàng ngày, với những buổi đi chơi lớn khi có dịp nhé.

2. Tạo hoạt động chất lượng cho Bé:

Cô đơn không chỉ đến từ việc thiếu sự quan tâm, chăm sóc, mà còn có thể đến từ việc thiếu khả năng độc lập, thiếu hoạt động cá nhân. Càng lớn, Bé càng cần nâng cao tính độc lập cũng như sự mạnh dạn thử nghiệm, kết giao. Chính vì vậy, bên cạnh việc quan tâm, chăm sóc, Ba Mẹ hãy tạo điều kiện để Bé được tự học tập, vui chơi nhiều hơn.

  • Với những Bé nhỏ tuổi, Ba Mẹ có thể cho Bé tham gia những lớp học liên quan đến khám phá, thủ công đơn giản, hoặc tiếp xúc với tự nhiên.
  • Với những Bé lớn hơn, Ba Mẹ có thể cho Bé học những môn năng khiếu, tư duy.
  • Hoặc với những Bé đã có sở thích rõ ràng, Ba Mẹ có thể cho Bé đến trung tâm học chính xác bộ môn đó, hoặc đăng ký thầy cô giáo đến dạy tại nhà.
  • Nếu có ông bà phụ chăm Bé, Ba Mẹ hãy chuẩn bị các dụng cụ học tập, bộ trò chơi mà Bé thích, để Bé có thể dành thời gian mày mò, khám phá chúng dưới sự hướng dẫn, quan tâm của ông bà.

Sắp xếp lịch trình để Bé tự sinh hoạt, vui chơi phù hợp là một cách để Bé chuyển hướng quan tâm, giảm đòi sự hiện diện của Ba Mẹ. Ba Mẹ hãy cân nhắc để chọn hoạt động phù hợp, và cân bằng thời gian tự học, tự vui chơi, với thời gian sinh hoạt chung nhé.

3. Giải thích về vai trò của công việc trong cuộc sống

Sau hết, trò chuyện để thấu hiểu vẫn là cách tốt nhất để kết nối mọi người với nhau. Giải thích về việc đi làm với một vài gợi ý sau đây:

  • Ba Mẹ có thể giải thích đơn giản, rằng ai cũng có việc cần làm. Người lớn đi làm cùng giống như trẻ con muốn vẽ hoặc hát vậy. Tuy nhiên, công việc của người lớn sẽ chuyên nghiệp hơn, nên nó có thể giúp người lớn mang lại giá trị cho người khác.
  • Ba Mẹ cũng có thể giải thích theo hướng vai trò và giai đoạn của mỗi người trong gia đình. Vì Bé còn nhỏ nên việc chính của Bé là học tập để phát triển tối ưu; vì Ba Mẹ đã lớn nên việc chính của Ba Mẹ là làm tốt việc của mình, trao đổi giá trị để phát triển gia đình, phát triển xã hội; vì ông bà đã lớn tuổi, và đã xong vai trò xây dựng gia đình, xã hội, nên ông bà sẽ nghỉ ngơi nhiều hơn, và giúp đỡ con cháu có những quyết định và bước phát triển đúng đắn hơn.
  • Khi Bé đã có nhiều hiểu biết hơn, Ba Mẹ có thể bắt đầu giải thích với Bé về nguồn gốc và ý nghĩa của tiền, giúp Bé hiểu rằng tiền là một công cụ trung gian, giúp mọi người tin tưởng và trao đổi giá trị với nhau.

Tùy giai đoạn của Bé và triết lý giáo dục mà Ba Mẹ có thể chọn giải thích phù hợp nhất. Khi được lắng nghe và giải thích như vậy, dù chưa hiểu thì Bé vẫn sẽ cảm nhận được sự quan tâm của Ba Mẹ.

Bên cạnh vật chất, thì tình cảm từ Ba Mẹ cũng vô cùng quan trọng với Bé. Dù bận rộn với công việc hay cuộc sống cá nhân đến mấy, thì quan tâm, chăm sóc Bé vẫn là nghĩa vụ của Ba Mẹ. Và chuyện dù khó đến đâu, thì cũng sẽ có cách giải quyết. Daisy tin rằng, bằng tình yêu vô điều kiện, Ba Mẹ sẽ luôn có cách quan tâm và chăm sóc con phù hợp nhất.

Daisy Home Preschool

Nhập vai, hay còn gọi là đóng vai, là một trong những trò chơi phổ biến nhất đối với trẻ. Ngay cả khi Ba Mẹ không hướng dẫn, thì với bản năng học theo, bắt chước, Bé sẽ tự hình thành bối cảnh và xác định vai diễn cho chính mình. Vì vậy, nếu có thể dành thời gian tham gia trò chơi nhập vai cùng Bé, thì ngoài việc có thể gần gũi, kết nối hơn với Bé, Ba Mẹ còn có thể quan sát được nhiều điều thú vị, cần thiết cho định hướng giáo dục trong tương lai.

Trong bài viết này, hãy cùng Daisy đi qua một vài điểm chính giúp Bố Mẹ tận dụng trò chơi đơn giản này để giáo dục và kết nối với Bé nhé!

1. Tính chất của trò chơi nhập vai

Nhập vai là trò chơi mà những người tham gia đóng giả thành một vai khác, hoặc hành động trong một bối cảnh tưởng tượng. Trò chơi không chỉ giúp Bé hoạt động, giải trí, tăng khả năng tưởng tượng, mà còn giúp Bé hiểu hơn cách vận hành của một công việc, một môi trường, hay rộng hơn là của xã hội. Vì vậy, Ba Mẹ có thể thông qua trò chơi để hướng dẫn Bé cách ứng xử, giải quyết vấn đề, hoặc giúp Bé có một cái nhìn cơ bản về các ngành nghề, vai trò trong xã hội.

Một vài bối cảnh đặc biệt để Bé tập cách xử lý:

_ Khi gặp người lạ cho bánh kẹo hoặc rủ đi chơi

_ Khi bạn làm hư đồ của Bé

_ Khi ông bà nói hoặc làm điều Bé không thích

_ Khi Bé được giúp đỡ

_ Khi Bé đang buồn hoặc giận,…

Một vài công việc để Bé trải nghiệm:

_ Cô giáo

_ Bác sĩ

_ Người soát vé

_ Cảnh sát

_ Bán hàng

_ Ca sĩ,…

2. Tận dụng tối đa trò chơi nhập vai

Để tận dụng tối đa trò chơi, Ba Mẹ hãy cùng Bé nhập vai và để Bé đóng vai chính. Ở vai phụ, Ba Mẹ hãy tạo những bối cảnh, những vấn đề khác nhau để kích thích khả năng tưởng tượng và giải quyết vấn đề của Bé.

– Với trường hợp tưởng tượng bối cảnh: Ở lần giải quyết đầu tiên, hãy để Bé tự hành động, Ba Mẹ sẽ hiểu được cách mà Bé nghĩ, cũng như xu hướng giải quyết vấn đề của Bé. Từ đó, Ba Mẹ có thể đặt câu hỏi, hoặc chỉ ra những góc nhìn khác để Bé hiểu vấn đề hơn và có một cách giải quyết tốt hơn. Sau khi đã có cách tốt hơn, Ba Mẹ hãy cùng Bé đóng lại bối cảnh cũ để Bé được thực hành và ghi nhớ cách giải quyết vấn đề mới.

– Với trường hợp nhập vai nghề nghiệp: quan sát độ chăm chú và cách làm việc của Bé, Ba Mẹ sẽ biết được Bé hiểu và thích công việc đó ở mức nào. Từ đó, Ba Mẹ có thể giải thích thêm để Bé hiểu hơn, hoặc đặt ra nhiều trường hợp, nhiều câu hỏi hơn để Bé trải nghiệm sâu công việc mà Bé hứng thú.

3.Vài điều lưu ý

Với mục tiêu kết nối và giáo dục thông qua trò chơi, Ba Mẹ hãy lưu ý 3 điều sau

– Để kết nối hiệu quả, hãy tập trung, dành trọn vẹn thời gian cho Bé. Không dễ để Ba Mẹ có thời gian cùng Bé, và đây cũng chính là thời điểm để Bé cảm nhận được sự quan tâm, tình yêu thương, nên Ba Mẹ hãy sắp xếp và ưu tiên Bé trong quãng thời gian chơi này. Hạn chế vừa chơi vừa dùng điện thoại di động, hoặc vừa chơi vừa giải quyết công việc.

– Để hiểu suy nghĩ và hành vi của Bé, hãy thong thả quan sát và giải thích những điều Bé chưa hiểu, chưa đúng. Những suy nghĩ, hành động đầu tiên có thể chưa đúng, chưa tốt, và điều này là hoàn toàn bình thường. Để chúng diễn ra chính là cách để Ba Mẹ biết và giúp con điều chỉnh tốt hơn.

– Để tạo điều kiện tối ưu cho Bé, hãy chấp nhận sở thích và tính cách của Bé. Chấp nhận là bước đầu tiên để Ba Mẹ có thể đưa ra định hướng giáo dục phù hợp, giúp Bé phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm.

Tuy nhiên, không phải lúc nào trò chơi diễn ra cũng để Ba Mẹ quan sát và giáo dục. Ba Mẹ hãy cân bằng giữa mục tiêu chơi để vui, để dành thời gian cùng con với mục tiêu chơi để giáo dục nhé.

Daisy Home Preschool

“Thật dễ dàng để yêu thương và chấp nhận một kẻ nào đó giống mình, nhưng để yêu thương một ai đó khác mình thực sự rất khó khăn”.

Trên đây là một trong những trích dẫn nổi tiếng của Chuyện con mèo dạy hải âu bay của nhà văn Chile Luis Sepúlveda. Câu chuyện về hành trình đầy nỗ lực của chú mèo Zorba để hoàn thành lời hứa với cô hải âu Kengah: “Không ăn quả trứng. Chăm sóc cho tới khi nó nở. Dạy cho con hải âu bay”.

Nguồn hình ảnh: Sưu tầm

Cô hải âu Kengah bị nhấn chìm trong váng dầu – thứ chất thải nguy hiểm mà những con người xấu xa bí mật đổ ra đại dương. Với nỗ lực đầy tuyệt vọng, cô bay vào bến cảng Hamburg và rơi xuống ban công của con mèo mun, to đùng, mập ú Zorba. Trong phút cuối cuộc đời, cô sinh ra một quả trứng và con mèo mun hứa với cô sẽ thực hiện đúng những lời đã lời hứa, điều chừng như không tưởng với loài mèo.

Ngay sau đó, những lời hứa của Zorba đã trở thành trách nhiệm của toàn bộ mèo trên bến cảng, từ ngài mèo Đại Tá đầy uy tín, mèo Secretario nhanh nhảu đến mèo Einstein uyên bác và cả mèo Bốn Biển đầy kinh nghiệm đều quyết tâm hợp sức giúp nó hoàn thành trách nhiệm này. Bạn biết đấy, việc chăm sóc, dạy dỗ một con hải âu quả chẳng phải chuyện đùa với loài mèo, hàng trăm rắc rối nảy sinh và những kế hoạch được bàn bạc kỹ càng đã biến điều không tưởng ấy thành sự thật. Nhưng sau tất cả, chính lòng kiên nhẫn và sự đồng cảm, yêu thương chân thành đã tiếp thêm sức mạnh cho chú hải âu con hiểu rằng: “Chỉ những kẻ dám mới có thể bay”.

Khi nuôi dạy một đứa trẻ, chúng ta luôn nỗ lực để con được phát triển trong môi trường đủ đầy nhất về cả vật chất và tinh thần. Thế nhưng, đôi khi chính sự yêu thương không đúng cách lại vô tình trở thành những điều ám ảnh trong tâm trí, bởi con được bảo bọc quá nhiều đến nghẹt thở hoặc vì chúng ta mải miết kiếm tiền để cuộc sống tốt nhất về vật chất mà quên việc phải dành thời gian ở bên cạnh con.

Lucky vốn dĩ là một cô hải âu, nếu không có sự đồng hành của Zorba và những người bạn mèo khác tại bến cảng thì có lẽ nó vẫn sẽ học được cách đập cánh, bay lên. Một đứa trẻ sẽ lớn lên và học mọi thứ rất nhanh dù có chúng ta bên cạnh hay không. Tuy nhiên, những điều Zorba đã làm cho Lucky không đơn thuần dành tặng con bé kỹ năng bay, mà chính sự ấm áp và chân tình trong cách dạy dỗ.

  • Zorba kiên nhẫn dạy Lucky quý trọng những điều nhỏ bé xung quanh: “Trong cuộc đời, con sẽ có rất nhiều lý do để hạnh phúc. Một trong những thứ đó là nước, thứ khác là gió, thứ khác nữa là mặt trời, và đó luôn là món quà đến sau những cơn mưa. Hãy cảm nhận mưa đi. Dang đôi cánh của con đi.” Không phải chỉ khi nhìn lên cao mới thấy điều to lớn, bởi lúc quan sát kỹ hơn mọi thứ ta sẽ dễ dàng bắt gặp những hạnh phúc nhỏ nhoi luôn len lỏi trong cuộc sống này. Bài học này sẽ giúp con trở nên tinh tế và tích cực hơn khi cư xử với mọi người, cũng thêm trân trọng bản thân mình.
  • Là một chú mèo, Zorba có thể sẽ không đủ lý lẽ để giải thích cặn kẽ với một con hải âu về tầm quan trọng của việc học bay và chú cũng không cố ép cô bé tin vào điều này. “Với bản tính kiên nhẫn của loài mèo, chúng chờ cho con hải âu tự nói lên mong ước được bay lượn, bởi có một câu châm ngôn truyền đời đã dạy chúng rằng bay lượn là một quyết định hoàn toàn cá nhân.” Con trẻ cũng cần có quyền được quyết định, vậy nên người lớn thay vì áp đặt hãy để con được đưa ra ý kiến, điều ta cần làm là dạy con phải có trách nhiệm với những lựa chọn của mình.
  • Cuối cùng, bài học lớn nhất mà Zorba đã dành tặng cho Lucky sau khi cô hải âu có thể bay chính là tình yêu thương không phân biệt. “Tất cả chúng ta đều yêu con, Lucky. Và chúng ta yêu con bởi vì con là một con hải âu. Một con hải âu xinh đẹp… Chúng ta đã không cứu được mẹ con, nhưng chúng ta có thể giúp con. Chúng ta đã bảo vệ con từ khoảnh khắc con mổ vỡ lớp vỏ trứng ra đời. Chúng ta đã dành cho con sự chăm sóc mà không hề nghĩ tới việc biến con trở thành một con mèo. Chúng ta yêu con như yêu một con hải âu. Chúng ta cảm thấy con cũng yêu chúng ta như vậy, chúng ta là bạn con, là gia đình của con, và chúng ta muốn con biết rằng nhờ con, chúng ta đã học được một điều đáng tự hào: chúng ta học được cách trân trọng, quý mến và yêu thương một kẻ không giống chúng ta!”

Giống như cách Zorba chăm sóc cho Lucky, chúng ta luôn cần rất nhiều nỗ lực để chăm sóc một đứa trẻ, nhưng cách tốt nhất vẫn là để con được tự do khám phá và chọn lựa trong môi trường đủ đầy tình yêu thương.

Daisy Home Preschool

Theo số liệu, cứ 10 bé được sinh ra thì sẽ có 1 bé thuận tay trái. Thế nên dù đa số mọi người đều thuận tay phải và các công cụ, thiết bị cũng thường được thiết kế cho tay phải tiện cầm nắm, thì thuận tay trái vẫn là một việc vô cùng bình thường. Tuy nhiên, thuận tay trái có thể sẽ mang lại một số bối rối và bất tiện cho bé. Ba Mẹ hãy chuẩn bị một số điều cơ bản sau để giúp bé tự tin và sinh hoạt dễ dàng hơn cùng sự khác biệt của mình nhé. 

1. Giải thích cho Bé về việc sự thuận tiện của tay phải cho một số kỹ năng 

Nếu Bé có thể sử dụng tay trái trong các hoạt động mà không gặp khó khăn, bất tiện nào (ví dụ như việc cầm muỗng, đũa, kéo…), thì Ba Mẹ hãy cứ để Bé thoải mái trải nghiệm, phát triển khả năng vận động theo cách của riêng Bé. Thế nhưng, khi tập viết, tay phải có khuynh hướng thuận tiện hơn vì cách thiết kế của dòng kẻ, vậy thì Ba Mẹ hãy chậm rãi giải thích và hướng dẫn để Bé sớm làm quen. Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều người có thể viết bằng tay trái nên Ba Mẹ đừng quá căng thẳng với mục đích này, quan trọng nhất vẫn là bé đón nhận việc học (tập đọc, tập viết,…) thật vui vẻ.

2. Chuẩn bị những công cụ, thiết bị thiết kế cho tay trái 

Dù luyện tập sẽ giúp bé sử dụng tay phải thuần thục hơn, nhưng được sử dụng tay trái – bên tay thuận hơn của Bé – sẽ giúp Bé hoạt động và phát triển tự nhiên, ít áp lực, căng thẳng hơn. Điều này sẽ mở ra sự tự tin, mạnh dạn trải nghiệm cho Bé. Chính vì vậy, khi biết Bé thuận tay trái, Ba Mẹ có thể chuẩn bị trước các vật dụng thiết kế phù hợp với tay trái để hỗ trợ tốt nhất cho bé. Hiện nay, các vật dụng cho người thuận tay trái đã phổ biến hơn, Ba Mẹ có thể dễ dàng tìm hiểu qua các công cụ tìm kiếm, hoặc các trang thương mại điện tử. 

3. Thông báo với giáo viên và những người chăm sóc để Bé không chịu những áp đặt không cần thiết. 

Không phải ai cũng sẵn sàng và cởi mở để chấp nhận việc trẻ con thuận tay trái. Điều này khiến họ vô thức áp đặt, thúc ép Bé thay đổi thói quen không cần thiết. Để tạo môi trường phát triển đủ tự do, an toàn cho Bé, Ba Mẹ hãy thông báo đến giáo viên và những người liên quan về việc Bé thuận tay trái. Ba Mẹ có thể nhắn chi tiết hơn về việc để Bé thoải mái dùng tay trái, chỉ hướng dẫn, nhắc nhở Bé dùng tay phải trong một số trường hợp cụ thể. Quan sát và tạo điều kiện để Bé tự tin phát triển là điều hết sức quan trọng. Ba Mẹ hãy thường xuyên để ý và tìm hiểu cách tối ưu nhất để giáo dục và hỗ trợ Bé. Dù Bé khác biệt như thế nào, thì chỉ cần có tình yêu thương và sự quan tâm lành mạnh, Ba Mẹ sẽ luôn tìm ra cách phù hợp.

Daisy Home Preschool

Đón chào thành viên mới vừa là một việc vui, vừa là một việc nhạy cảm cho mỗi người trong gia đình, đặc biệt là với Bé lớn. Vì vậy, Ba Mẹ hãy chuẩn bị kế hoạch cho cả Bé lớn, để tránh việc Bé bị bối rối, hoặc cảm thấy bị đối xử phân biệt, gây ảnh hưởng đến tâm lý. Cùng Daisy Home tìm hiểu một số thông tin hữu ích sau nhé!! 

1. Những việc cần chuẩn bị trước khi sinh em bé mới 

– Ba Mẹ cần lựa chọn thời điểm thích hợp để thông báo với Bé lớn về sự xuất hiện của em bé mới, về thời gian cụ thể em bé sẽ xuất hiện và việc có em bé là một chuyện hoàn toàn tự nhiên. 

– Hãy dành thời gian để cùng Bé lớn xem lại những hình ảnh lúc nhỏ, kể Bé nghe về những việc mà Ba Mẹ đã làm để chăm sóc lúc Bé vừa sinh ra; từ đó giáo dục và hình thành nhận thức cho Bé lớn về những việc Ba Mẹ phải làm khi có em bé mới. Việc này sẽ giúp Bé lớn dễ dàng cảm thông hơn khi Ba Mẹ không thể dành thời gian cho Bé nhiều như trước. 

– Song song với việc sắm sửa cho em bé mới, Ba Mẹ đừng quên mua cho Bé lớn một vài món quà nhỏ. Hành động nhỏ như vậy có thể giúp Bé lớn yên tâm rằng Ba Mẹ vẫn yêu thương và quan tâm mình. 

– Khi bụng mẹ bắt đầu lớn, hãy cho Bé lớn chầm chậm tiếp xúc, cảm nhận em bé trong bụng Mẹ. Ba Mẹ có thể đặt ra những câu hỏi, hoặc hướng dẫn Bé lớn trò chuyện để vun đắp tình yêu thương của Bé dành cho em bé mới. 

– Một việc quan trọng không kém, đó là Ba Mẹ hãy dần dần giúp Bé lớn tự lập hơn. Việc Bé lớn có ý thức tự lập không chỉ giúp Ba Mẹ bớt thời gian chăm sóc, mà còn giúp Bé chủ động, tự tin hơn khi tự mình sinh hoạt, hạn chế suy nghĩ Ba Mẹ giảm thời gian chăm sóc mình nghĩa là Ba Mẹ không thương mình. 

2.Những việc cần phải chuẩn bị sau khi em bé mới ra đời 

– Để giúp Bé lớn không cảm thấy bị lạc lõng, Ba Mẹ có thể phân công để thay phiên nhau quan tâm, chăm sóc hai Bé. Bên cạnh đó, hãy thiết lập những lịch cố định để cả nhà cùng sinh hoạt, gắn kết với nhau. 

– Khi có em bé mới, Bé lớn sẽ phải chủ động và độc lập hơn. Vì vậy, Ba Mẹ hãy động viên mỗi khi Bé tự làm được những việc mà trước kia phải có Ba Mẹ đốc thúc hay giúp đỡ.  

– Để tạo ra sự gần gũi, gắn kết giữa Bé lớn với em của mình, Ba Mẹ hãy hướng dẫn Bé lớn thực hiện một số việc chăm sóc em đơn giản: như ôm em, cài áo, đội mũ cho em, hay lấy bình sữa cho em… 

3. Một vài lưu ý cho Ba Mẹ. 

– Ba Mẹ không nên để Bé lớn kỳ vọng vào giới tính của em bé sắp sinh. Việc này có thể khiến Bé lớn thất vọng nếu em bé sinh ra không như mong đợi. Tệ hơn là Bé có thể cảm thấy chán ghét em của mình.

 – Nếu Bé lớn vẫn chưa đủ khả năng chăm sóc cho bản thân thì Ba Mẹ cần dành sự quan tâm đồng đều cho cả hai Bé để hạn chế hình thành lòng ganh tị bên trong Bé. Việc chuẩn bị cho Bé lớn khi Ba Mẹ sắp có em bé mới là điều hết sức quan trọng. Ba Mẹ cần có sự nhạy bén, thấu hiểu cùng những hành động cụ thể để giúp Bé luôn cảm thấy yên tâm về tình yêu thương mà mình nhận được. 

Hãy để việc chào đón thành viên mới thật sự là niềm vui chung của cả gia đình nhé!

Daisy Home Preschool