Category: Tin tức

Mạng xã hội (MXH) là nơi tuyệt vời để lưu giữ kỷ niệm và kết nối với gia đình, bạn bè. Nhưng liệu việc chia sẻ hình ảnh và câu chuyện của Bé có đang vô tình kéo theo những rủi ro không lường trước? Ba Mẹ hãy cùng Daisy Home tìm hiểu về vấn đề này một cách cụ thể nhất, đặc biệt để tránh những rủi ro tiềm ẩn mà việc chia sẻ này có thể đem lại.

📱 Vấn đề quyền riêng tư và dấu vết kỹ thuật số

Bé chưa đủ lớn để hiểu hoặc đồng ý cho Ba Mẹ đăng tải hình ảnh cá nhân. Khi Bé lớn lên, Bé có thể cảm thấy bị xấu hổ hoặc bị xâm phạm khi những hình ảnh riêng tư (như ảnh tắm, ảnh khỏa thân lúc bé, ảnh khóc lóc…) vẫn còn tồn tại trên mạng và bị bạn bè, đồng nghiệp tương lai nhìn thấy.

Hơn nữa, mỗi bức ảnh được đăng tải là một phần của “dấu chân số” của Bé. Hình ảnh đó sẽ tồn tại lâu dài trên Internet, có thể bị sao chép, lan truyền hoặc sử dụng cho mục đích mà Ba Mẹ không mong muốn, gây ảnh hưởng đến Bé sau này (ví dụ: hồ sơ xin việc, các mối quan hệ xã hội).

Vì vậy mỗi khi chia sẻ, Ba Mẹ hãy đặt mình vào vị trí của Bé 15 năm nữa. Bé có muốn bạn bè thấy bức ảnh đó không? Nếu không chắc chắn, hãy cân nhắc cất giữ riêng tư.

📱 Rủi ro bị kẻ xấu lợi dụng

Mạng xã hội là con dao hai lưỡi, vì vậy Ba Mẹ cần đặc biệt cảnh giác với các rủi ro sau:

Bị kẻ xấu lợi dụng: Kẻ xấu có thể lợi dụng hình ảnh và thông tin chi tiết mà Ba Mẹ vô tình chia sẻ (ví dụ: tên đầy đủ, ngày sinh, địa điểm trường học, thói quen đi chơi…) để theo dõi, lừa đảo, hoặc tạo ra mối đe dọa trực tiếp đến Bé và gia đình. Ví dụ: Việc đăng ảnh con mặc đồng phục trường kèm tên trường có thể là thông tin hữu ích cho những kẻ chuyên bắt cóc.

“Thao túng” hình ảnh: Hình ảnh vô tư của trẻ em có thể bị tải xuống, chỉnh sửa và sử dụng cho mục đích thương mại, quảng cáo hoặc thậm chí là lừa đảo, đồi trụy mà Ba Mẹ không hề hay biết. Đây là một rủi ro nghiêm trọng mà Ba Mẹ không thể xem nhẹ.

Vì vậy Ba Mẹ tuyệt đối không đăng những bức ảnh có chứa thông tin nhận dạng cá nhân (địa điểm chính xác, thẻ tên, trường học) và luôn kiểm tra cài đặt bảo mật của bài viết.

📱 Rủi ro về tâm lý và sự phát triển tự nhiên của Bé

Việc được Ba Mẹ chia sẻ quá nhiều trên mạng xã hội có thể tạo ra những tác động tâm lý như:

Áp lực vô hình: Nếu Bé lớn hơn một chút, Bé có thể cảm thấy mình đang phải “diễn” hoặc “sống theo kỳ vọng” để có những bức ảnh đẹp, dễ thương, nhận được nhiều lời khen của người lớn. Điều này ảnh hưởng đến sự phát triển tự nhiên của Bé.

So sánh và áp lực thành tích: Khi Ba Mẹ quá tập trung vào việc đăng tải những thành tích “đáng tự hào” của Bé (con học chữ nhanh, con biết bơi sớm…), Bé có thể vô tình đặt mình vào vòng so sánh với “con nhà người ta” qua mạng xã hội, tạo áp lực không cần thiết.

Một cách đơn giản để tránh điều này là Ba Mẹ hãy đánh giá lại lý do đăng ảnh. Mục đích là lưu giữ kỷ niệm, hay để nhận lời khen, chia sẻ với cộng đồng? Nếu là vì lưu giữ kỷ niệm cho Bé, hãy ưu tiên lưu giữ trong album riêng tư hoặc chia sẻ một cách có chọn lọc, để Bé được tự do và tự tin phát triển theo cách riêng của mình.

Tuy nhiên, thế giới số là một phần không thể thiếu trong thời đại hiện nay, Ba Mẹ có thể áp dụng những cách sau để vừa chia sẻ niềm vui vừa bảo vệ Bé:

✅ Thiết lập quyền riêng tư: Chỉ chia sẻ ở chế độ “Bạn bè” hoặc tạo một danh sách “Bạn thân/gia đình” và chỉ chia sẻ với nhóm đó. Hạn chế kết bạn với người lạ, người không quen biết.

✅ Không tiết lộ thông tin cá nhân: Không đăng ảnh kèm theo đầy đủ họ tên, ngày sinh, tên trường học, lớp học. Tắt tính năng định vị (check-in và location) khi đăng ảnh Bé ở nhà, ở trường.

✅ Chọn lọc hình ảnh: Tuyệt đối không đăng ảnh Bé ở trạng thái nhạy cảm (như ảnh tắm, ảnh thay đồ). Hạn chế đăng ảnh con đang khóc, đang giận dữ, trừ khi đó là một câu chuyện giáo dục có ý nghĩa và đã được che mặt hoặc chỉnh sửa.

✅ Lưu giữ kỷ niệm riêng: Ba Mẹ có thể tạo một album ảnh gia đình, một group chat Zalo/Messenger/Facebook chỉ có những thành viên thân thiết nhất để chia sẻ mà không phải lo lắng về quyền riêng tư.

✅ Hỏi ý kiến Bé: Khi Bé lớn hơn và bắt đầu có ý thức (khoảng 5-6 tuổi), Ba Mẹ hãy hỏi ý kiến Bé trước khi đăng. Điều này cũng dạy Bé rằng cơ thể và hình ảnh của Bé là riêng tư và Bé có quyền nói “Không” với việc chia sẻ.

✅ Chia sẻ tích cực, chuyên nghiệp: Nếu Ba Mẹ muốn chia sẻ mang tính truyền cảm hứng, giáo dục hoặc kinh doanh (KOL), hãy chú ý kiến thức, lựa chọn hình ảnh phù hợp và giữ an toàn cho Bé.

Việc chia sẻ hình ảnh Bé lên mạng xã hội không hoàn toàn là xấu, đó là cách Ba Mẹ kết nối, lưu giữ kỷ niệm và lan tỏa niềm hạnh phúc. Nhưng trong thế giới kết nối quá nhanh và quá rộng như hiện nay, sự yêu thương đôi khi cần đi kèm với chút thận trọng. Quan trọng không chỉ là đăng hay không đăng, mà là đặt sự an toàn, quyền riêng tư và tương lai của Bé lên trước. Việc Ba Mẹ cân nhắc kỹ, chọn lọc và tôn trọng Bé ngay cả trong những câu chuyện nhỏ nhất, đó chính là cách yêu thương bền vững nhất.

Daisy Home Preschool

Khoảnh khắc Ba Mẹ thấy Bé con nhoài người với lấy ổ điện, chạm vào con dao sắc trên bàn, hay ngó nghiêng vào bếp lửa, phản ứng tự nhiên của Ba Mẹ thường là: Quát to, giật mạnh con lại, hoặc la mắng! Điều này xuất phát từ tình yêu thương và sự lo sợ cho an toàn của Bé. Tuy nhiên, Bé nhỏ chưa có khả năng đánh giá mức độ nguy hiểm như người lớn. Bộ não của Bé đang trong giai đoạn khám phá và kết nối; với Bé, một ổ điện màu đen hay một con dao sáng bóng chỉ là những vật thể mới mẻ, thú vị để thử nghiệm. Vì Bé chưa hiểu, nên việc la mắng hay quát tháo không giúp Bé hiểu mối nguy hiểm, mà chỉ dạy Bé sợ hãi Ba Mẹ và làm Bé giấu giếm hành vi tò mò của mình. Vậy, làm thế nào để biến những tình huống “thót tim” này thành bài học an toàn hiệu quả? Hãy cùng Daisy Home tìm hiểu ngay dưới đây Ba Mẹ nhé!

Khi Bé có hành vi tò mò với vật nguy hiểm, Ba Mẹ hãy thực hiện theo công thức 3 bước:

♨️ Bước 1: Phản xạ an toàn

Phản xạ đầu tiên luôn phải là đảm bảo an toàn cho Bé, nhưng Ba Mẹ hãy lưu ý thực hiện nó một cách bình tĩnh và dứt khoát. Nhanh chóng di chuyển Bé ra khỏi vật nguy hiểm (ví dụ: bế con lên khỏi khu vực ổ điện, nhẹ nhàng rút con dao khỏi tay con). Ba Mẹ tuyệt đối không la hét lúc này.

Hành động bình tĩnh của Ba Mẹ sẽ giúp xoa dịu phản ứng tự vệ của Bé và chuẩn bị cho Bé lắng nghe ở bước tiếp theo.

✅ Bước 2: Giải thích nguyên nhân để biến “cấm” thành “hiểu”

Sau khi đã an toàn, Ba Mẹ hãy cúi xuống hoặc ngồi xuống ngang tầm mắt Bé và giải thích cho Bé hiểu hành động vừa rồi. Đây có thể xem là bước quan trọng nhất, nơi Ba Mẹ dùng lời nói để thay thế sự sợ hãi. Thay vì lời cấm chung chung, Ba Mẹ hãy giải thích hậu quả một cách trực quan, sử dụng ngôn ngữ mà Bé hiểu được, tập trung vào cảm giác đau đớn mà Bé sẽ phải chịu.

Ví dụ với kéo/ dao: “Con thấy lưỡi kéo/dao rất sắc không, nếu con cầm chơi, nó sẽ cắn đứt tay con, làm tay con chảy máu đỏ và đau nhức khủng khiếp. Con không chơi nó được đâu, nó chỉ dành cho Ba/Mẹ cắt rau thôi. Con có muốn tay đẹp bị chảy máu không?”

Hay ví dụ với bếp/ nước nóng: “Chỗ này nóng lắm, nó nóng như khi con ăn canh còn chưa được thổi nguội. Nếu tay con chạm vào, da con sẽ bị bỏng, da bị hư đi và con sẽ khóc rất to vì đau. Nếu con chạm vào, tay con sẽ bị đau rát khủng khiếp, da sẽ bị đỏ và phồng lên, phải bôi thuốc đau lắm. Lửa chỉ dành cho ba mẹ để nấu đồ ăn thôi”.

🫕 Nếu Bé không hiểu “sắc” hay “nóng” là gì. Ba Mẹ hãy mô phỏng hậu quả bằng hình ảnh và cảm giác Bé đã từng trải qua. Ví dụ như cho Bé xem một củ quả đã bị cắt (như củ khoai tây) và nói: “Con thấy không, dao làm củ khoai đứt ra. Nếu con chạm vào, nó sẽ làm tay con đứt và chảy máu đỏ, sẽ rất đau”. Hoặc chạm nhẹ tay Bé vào một bề mặt ấm (an toàn) và nói “ấm”, sau đó nói: “Lửa nóng hơn thế này gấp nhiều lần, sẽ làm tay con bị đau rát khủng khiếp”.

Thêm vào đó, Ba Mẹ có thể đưa ra phép so sánh an toàn bằng việc cung cấp một lựa chọn thay thế an toàn để thỏa mãn sự tò mò của Bé như: “Nếu con muốn cắt, con có thể dùng kéo đồ chơi đầu tròn của con. Kéo đó không có răng cá sấu, an toàn tuyệt đối”.

Việc giải thích chi tiết giúp Bé xây dựng mối liên kết thần kinh: Vật A = Đau đớn = Cần tránh, thay vì chỉ là Vật A = Ba Mẹ giận dữ.

📌 Bước 3: Thiết lập quy tắc vùng cấm và lặp lại

Để bài học an toàn được ghi nhớ sâu, Ba Mẹ cần sự nhất quán và lặp lại bằng việc:

Xây dựng quy tắc gia đình: Cùng Bé đi một vòng quanh nhà và chỉ ra các “Vật dụng/Khu vực Cấm” chỉ dành cho người lớn (ví dụ: tủ thuốc, bình nước nóng, máy giặt đang chạy). Dán một biểu tượng cảnh báo nhỏ (như một dấu X/ dấu đỏ) để Bé dễ dàng ghi nhớ.

Khen ngợi sự chủ động: Khi Bé chủ động tránh xa một vật nguy hiểm (dù chỉ là vô tình) hoặc khi Bé hỏi “Mẹ ơi, cái này có sắc không?” trước khi chạm vào, Ba Mẹ hãy ngay lập tức khen ngợi Bé: “Đúng rồi! Con đã nhớ hỏi Ba/Mẹ trước khi chạm vào. Con giỏi quá! Đây là cách mình giữ an toàn đấy!”

Sự tò mò của Bé là một món quà để giúp Bé phát triển, và nhiệm vụ của Ba Mẹ là hướng dẫn Bé sử dụng món quà đó một cách an toàn, chứ không phải dập tắt nó bằng sự sợ hãi. Việc chọn giải thích thay vì quát mắng là một quá trình tốn thời gian hơn, nhưng hiệu quả mang lại là vĩnh viễn. Ba Mẹ không chỉ giúp Bé tránh xa nguy hiểm mà còn dạy Bé kỹ năng tư duy phản biện: hiểu được tại sao phải làm/không làm một điều gì đó.

Khi Bé trưởng thành, Bé sẽ tự động đưa ra những quyết định an toàn dựa trên kiến thức về hậu quả, chứ không phải vì sợ Ba Mẹ giận dữ. Hãy kiên nhẫn, bình tĩnh, và đặt lòng tin vào khả năng học hỏi của Bé các Ba Mẹ nhé!

Daisy Home Preschool

Có bao giờ Ba Mẹ cảm thấy “bế tắc” khi dành cả tâm huyết nấu một món ngon đầy dinh dưỡng, nhưng Bé lại lắc đầu, nhất quyết không chịu ăn chưa? Đây là tình trạng rất phổ biến ở các Bé nhỏ, vì ở giai đoạn này, Bé đang học cách khám phá và thể hiện sở thích cá nhân. Thay vì căng thẳng, Ba Mẹ có thể xem đây là một phần bình thường trong hành trình tập ăn của Bé và tạo một không khí dễ chịu để Bé thấy ăn uống là chuyện vui. Hãy cùng nhau tìm hiểu những cách tiếp cận nhẹ nhàng, hiệu quả, để bữa ăn không còn là cuộc chiến mà trở thành một trải nghiệm vui vẻ của cả nhà!

1. Không ép Bé ăn: Khi Ba Mẹ đã động viên Bé ăn nhiều lần nhưng Bé vẫn từ chối, hãy cứ nhẹ nhàng dọn đĩa đi sau khoảng 25-30 phút mà không phàn nàn hay dọa nạt. Việc ép ăn chỉ khiến Bé sợ hãi, ghét món ăn và bữa ăn trở thành stress. Ba Mẹ cứ nghĩ đơn giản: Nếu mình không muốn ăn món gì đó, mình cũng không muốn bị ép.

2. Quan sát cảm giác của Bé: Có những ngày Bé mọc răng, hoặc mải mê học kỹ năng mới như đứng hay bập bẹ nói, nên mức ăn giảm là chuyện thường. Đây gọi là biếng ăn sinh lý. Ba Mẹ chỉ cần theo dõi và tôn trọng cảm giác đói – no của Bé, không nên quá sốt ruột. Cơ thể Bé sẽ tự báo hiệu khi Bé đói. Nếu Bé bỏ một bữa không sao, vì thường Bé sẽ ăn bù ở bữa kế tiếp khi cơ thể cần.

3. Kiên nhẫn với thức ăn mới: Bé nhỏ có thể cần 10 đến 15 lần tiếp xúc để chấp nhận một món mới. Cứ mỗi vài ngày, Ba Mẹ lại đặt một miếng nhỏ món đó lên đĩa của Bé. Mục tiêu là để Bé nhìn thấy và nếm thử làm quen dần.

4. “Giấu” một cách khéo léo: Nếu có món Bé kiên quyết từ chối như súp lơ, bí đỏ hay tôm, cá,… Ba Mẹ có thể xay mịn và trộn vào những món Bé vốn thích như cháo, súp hay cơm nắm. Cách này giúp Bé vẫn được nhận dinh dưỡng mà không xảy ra việc phải la hét trên bàn ăn. 

5. Cả nhà cùng ăn chung: Bé học tốt nhất bằng cách quan sát. Nếu thấy Ba Mẹ và anh chị ăn ngon lành, trò chuyện vui vẻ, Bé sẽ muốn bắt chước ăn theo. Ngoài ra, trong bữa ăn nên hạn chế mở tivi hay điện thoại để Bé dễ tập trung vào thức ăn hơn.

6. Khen ngợi tạo động lực: Chỉ cần Bé ăn thử một thìa món mới, cũng đã là bước tiến quan trọng. Một câu khen ngợi từ Ba Mẹ và cả nhà như “Con giỏi quá, cảm ơn con đã thử món Ba Mẹ nấu nhé” đủ để Bé cảm thấy vui vẻ và muốn ăn thêm.

7. Giữ đúng nhịp đói – no cho Bé: Trước bữa chính 1.5 đến 2 tiếng, hạn chế sữa, bánh, nước ngọt. Khi Bé không thấy đói, Bé dễ dàng cảm thấy bất cứ món gì cũng trở nên “không ngon”. Việc đói đúng lúc giúp bữa ăn tự nhiên hơn nhiều.

Khi Bé không chịu ăn, vấn đề thường không chỉ nằm ở món ăn, mà ở trải nghiệm của Bé trong bữa ăn. Khi Ba Mẹ giữ không khí nhẹ nhàng, tôn trọng cảm xúc và nhịp đói – no của Bé, Bé sẽ tự tin hơn và sẵn sàng thử nhiều món mới theo nhịp riêng của mình. Ba Mẹ càng bình tĩnh, Bé sẽ dần cảm nhận được ý nghĩa của bữa ăn đó là một khoảng thời gian vui vẻ, ấm áp của cả nhà.

Daisy Home Preschool

Nhiều Ba Mẹ nghĩ rằng, việc chia sẻ kế hoạch hằng ngày của người lớn với Bé là không cần thiết, chỉ cần dặn dò Bé lúc cần là đủ. Nhưng Ba Mẹ biết không, chính suy nghĩ tưởng chừng hợp lý ấy lại vô tình biến Bé yêu của chúng ta thành những “hành khách” thụ động trên chính con tàu cuộc sống của mình. Bé chỉ biết được đưa đi, được làm theo hướng dẫn, nhưng không hề biết đích đến, không hiểu rõ hành trình, và hoàn toàn mất đi quyền chủ động.

Đã đến lúc Ba Mẹ trao cho Bé tấm bản đồ để Bé trở thành “Thuyền trưởng nhỏ” trong gia đình lớn của mình rồi đó. Việc chia sẻ kế hoạch hằng ngày chính là chiếc chìa khóa khai mở sự tự tin, kỷ luật và niềm vui hợp tác cho Bé, ngay cả khi Ba Mẹ bận rộn nhất.

Việc Ba Mẹ chia sẻ và cùng Bé xây dựng “Kế hoạch hằng ngày” không phải là để bắt Bé phải cứng nhắc làm theo, mà là để trao cho Bé một món quà vô giá, đó chính là cảm giác an toàn, tự tin và niềm vui hợp tác cho Bé, ngay cả khi Ba Mẹ bận rộn nhất. Đây là nền tảng vững chắc để Bé phát triển một tâm hồn bình yên và một bộ óc biết sắp xếp. Hãy cùng khám phá những lợi ích tuyệt vời và cách áp dụng dễ dàng ngay hôm nay nhé.

🌸 Xây dựng cảm giác an toàn và tự chủ

Ba Mẹ hãy tưởng tượng, khi chúng ta đi du lịch mà không có bản đồ hay Google Maps, ta sẽ cảm thấy lo lắng và dễ lạc lối đúng không, và Bé cũng vậy. Kế hoạch hằng ngày chính là “kim chỉ nam” giúp Bé an tâm, ít quấy và tăng sự tự tin.

🌸 Gieo mầm kỹ năng kỷ luật sống

Mục tiêu lớn nhất của chúng ta là dạy Bé tự lập. Kế hoạch hằng ngày chính là công cụ hữu hiệu nhất để Bé:

– Làm quen với thời gian: Bé học được khái niệm về thời gian một cách trực quan, không khô khan: “Mẹ cho con thêm 5 phút cuối để hoàn thành bức tranh nhé!” thay vì “Nhanh lên! Hết giờ rồi!”. Bé dần hiểu được giá trị của sự đúng giờ.

– Có trách nhiệm cá nhân: Khi kế hoạch có mục “Dọn dẹp đồ chơi” hoặc “Giúp Ba Mẹ nhặt rau”, Bé hiểu rằng những công việc này là một phần tất yếu của ngày. Bé sẽ tự động thực hiện mà không cần Ba Mẹ phải nhắc đi nhắc lại, từ đó hình thành tính trách nhiệm một cách tự nhiên.

Để kế hoạch không trở nên cứng nhắc hay khô khan, Ba Mẹ có thể áp dụng 3 bước nhỏ nhưng hiệu quả dưới đây:

📝 Cùng Bé thiết kế: Ba Mẹ hãy dùng một tấm bảng từ, bảng trắng hoặc giấy A0, dán các hình ảnh hoặc tự vẽ các hoạt động (hình vẽ bàn chải đánh răng, bát cơm, cái giường…).

🎨 Cá nhân hóa: Cho phép Bé chọn màu sắc, trang trí và sắp xếp thứ tự các thẻ hoạt động. Việc này giúp Bé cảm thấy gắn bó với kế hoạch của mình.

🗣 “Họp” gia đình ngắn: Mỗi tối, trước khi đi ngủ, hãy dành 5 phút cùng Bé ôn lại: “Ngày mai chúng ta sẽ có những việc gì? Con nhớ không?” Đây cũng là lúc Ba Mẹ lồng ghép những điều tích cực: “Sáng mai, sau khi ăn sáng, con sẽ gặp cô giáo và các bạn yêu quý ở trường!”.

📍 Sử dụng ngôn ngữ “định vị”: Luôn dùng từ ngữ liên kết các hoạt động: “Chúng ta sẽ đi tắm sau khi ăn tối và trước khi đọc truyện.” Bé sẽ hình dung được vị trí của hoạt động trong chuỗi sự kiện.

💫 Chấp nhận thay đổi và giải thích để Bé hiểu: Nếu hôm nào có việc đột xuất, Ba Mẹ hãy chia sẻ với Bé: “Hôm nay, kế hoạch thay đổi một chút vì công việc của Ba. Chúng ta sẽ làm X thay cho Y. Con thấy thế nào?”. Đây là cách dạy Bé về kỹ năng thích ứng.

👨‍👩‍👧‍👦 Khen ngợi “đúng điểm”: Khi Bé làm theo kế hoạch, Ba Mẹ đừng chỉ nói “Con giỏi quá!”, mà hãy khen cụ thể hơn “Mẹ rất vui vì con đã tự giác dọn dẹp đồ chơi đúng giờ để chúng ta kịp đi bơi. Con là người bạn quản lý thời gian thật tuyệt vời!”.

Việc Ba Mẹ chia sẻ kế hoạch hằng ngày không phải là kiểm soát, mà là sự quan tâm sâu sắc và tôn trọng đối với cuộc sống của Bé. Nó là một cách thể hiện tình yêu thương: “Ba Mẹ muốn con cảm thấy an toàn, tự tin và chủ động trong mọi việc.”

Ba Mẹ hãy thử bắt đầu ngay từ tối nay, cùng Bé dán lên tường tấm “Bản đồ ngày mới” đầu tiên của mình. Chắc chắn Ba Mẹ sẽ thấy những thay đổi tích cực đáng kinh ngạc từ chính Bé yêu của mình!

Daisy Home Preschool

Hẳn là Ba Mẹ đã không ít lần rơi vào tình huống dở khóc dở cười này: Con khăng khăng chọn một chiếc áo, hay một món đồ chơi mà bạn thấy không đẹp, không hợp,… Điều này khiến Ba Mẹ dễ dàng buột miệng: “Món này xấu quá!”, “Sao con lại chọn cái đó, mẹ mua cái này đẹp hơn nhiều!”, hoặc là một cái lắc đầu ngao ngán.

Chúng ta, những người lớn, luôn nhìn mọi thứ qua lăng kính thẩm mỹ, sự tiện dụng, và quan niệm xã hội. Nhưng với các Bé nhỏ, khái niệm “xấu” hay “đẹp” gần như chưa tồn tại. Điều Bé quan tâm không phải là “hợp mốt” hay “tinh tế”, mà là “Con thích!” và “Con tự chọn!”. Vì vậy, khi Ba Mẹ chê món đồ Bé chọn, đó không chỉ là chê một vật dụng mà còn đang vô tình phủ nhận cảm xúc và sự tự tin đầu đời của Bé. Hãy cùng Daisy Home khám phá vì sao Ba Mẹ nên tôn trọng lựa chọn của Bé, và làm thế nào để biến việc chọn đồ trở thành một cơ hội giáo dục tuyệt vời nhé!

Việc chấp nhận một món đồ “không đẹp” trong mắt người lớn thực chất là chấp nhận cả một quá trình phát triển bên trong của Bé. Có 3 lợi ích cốt lõi khi Ba Mẹ tôn trọng lựa chọn của Bé:

🧤 Nuôi dưỡng sự tự tin và khả năng tự chủ

Dù còn nhỏ, Bé vẫn là một cá nhân độc lập, có sở thích và gu riêng. Khi được tự chọn món đồ của mình:

Đó là cách Bé thể hiện “con là ai”: Chiếc váy tím hay cái nón tai thỏ mà Ba Mẹ thấy “lạ lẫm” lại chính là cách Bé bày tỏ cá tính. Khi Ba Mẹ tôn trọng lựa chọn đó, Bé sẽ cảm nhận được thông điệp: “Ba Mẹ yêu thương và chấp nhận con, đúng với con người con.”

Bé học cách ra quyết định: Mỗi lựa chọn, dù nhỏ, đều là cơ hội để Bé rèn luyện khả năng tự chủ. Nếu bị chê bai hoặc bị ép chọn, Bé sẽ dần mất tự tin, sợ sai, và quen phụ thuộc vào người khác khi ra quyết định.

🧤 Bài học về trách nhiệm và tự đánh giá được học từ kinh nghiệm thực tế

Thay vì can thiệp ngay từ đầu, hãy để Bé trải nghiệm hệ quả từ lựa chọn của mình miễn là vẫn an toàn.

Bé chọn, Bé chịu trách nhiệm: Nếu Bé chọn chiếc giày dễ bẩn, chiếc cặp quá nặng, hay món đồ chơi dễ hỏng, đó là bài học thực tế nhất. Ba Mẹ không cần chê, chỉ cần nhẹ nhàng đặt câu hỏi: “Con thấy chiếc giày này mình phải vệ sinh thường xuyên không?”, “Lần sau mình nên chọn món đồ thế nào thì sẽ bền hơn nhỉ?”

Phát triển tư duy phản biện: Bé học cách tự đánh giá “Món đồ này đẹp, nhưng không tiện dụng”, hay “Màu này mình thích, nhưng khó phối đồ.” Quá trình này giúp Bé hiểu rằng một quyết định cần có sự cân nhắc giữa sở thích và tính thực tế.

🧤 Tăng cường sự gắn kết và hợp tác

Việc tôn trọng lựa chọn của Bé tạo ra một bầu không khí tích cực trong gia đình nhờ:

Giảm thiểu xung đột: Khi Ba Mẹ chấp nhận một phần nào đó, Bé sẽ cảm thấy được thấu hiểu và hợp tác hơn trong những vấn đề khác. Điều này giúp giảm bớt những cơn giận dữ, chống đối thường thấy ở Bé nhỏ khi cảm thấy bị áp đặt.

Ba Mẹ là người đồng hành: Thay vì là người đánh giá, Ba Mẹ trở thành người tư vấn, gợi mở cho Bé những lựa chọn tốt hơn. Sự tin tưởng này là cầu nối vô hình, giúp Bé dễ dàng chia sẻ mọi chuyện với Ba Mẹ khi lớn lên.

Vậy Ba Mẹ nên làm gì để hỗ trợ Bé trong việc lựa chọn tốt hơn?

1️⃣ Chọn trong giới hạn an toàn

Ba Mẹ có thể chuẩn bị sẵn một vài lựa chọn phù hợp, rồi để Bé tự quyết định: “Con có thể chọn bất kỳ chiếc áo nào trong ba chiếc này nhé!”. Cách này vừa giúp Bé tự chủ, vừa đảm bảo tính thực tế.

2️⃣ Gợi mở thay vì phán xét

Thay vì nói “Cái này xấu quá!”, Ba Mẹ hãy thử hỏi:

“Con thích chiếc áo này nhất ở điểm nào?”

“Màu này đặc biệt thật, con nghĩ nó có dễ bị bẩn không?”

Những câu hỏi mở giúp con suy nghĩ sâu hơn mà vẫn cảm thấy được tôn trọng.

3️⃣ Tôn trọng quyết định cuối cùng của Bé

Sau khi đã cùng thảo luận, nếu Bé vẫn giữ lựa chọn của mình, Ba Mẹ hãy vui vẻ chấp nhận:

“Được rồi, đó là quyết định của con. Hãy dùng nó thật vui con nhé!”

Bởi vì điều quan trọng không phải là món đồ, mà là niềm tin và sự tự tin Bé nhận được sau mỗi lần được tự chọn.

Một chiếc áo, một đôi giày, hay món đồ chơi chỉ là những điều nhỏ bé, nhưng việc Bé được tự chọn, tự trải nghiệm, tự chịu trách nhiệm lại là bước đi quan trọng trên hành trình trưởng thành. Khi Ba Mẹ học cách “buông nhẹ” một chút, Bé sẽ học được cách làm chủ bản thân. Và đôi khi, giữa những món đồ “không hợp mắt người lớn”, lại ẩn chứa một tâm hồn đang nảy nở sự tự tin và cá tính riêng của Bé.

Daisy Home Preschool

Có bao giờ Ba Mẹ giao cho Bé một số việc như xếp quần áo, cất đồ chơi hay rửa cái ly,… nhưng Bé lại không chịu làm? Có khi Bé đứng ngẩn ngơ không biết bắt đầu từ đâu. Có lúc Bé lại vùng vằng: “Con không làm đâu!”. Những khoảnh khắc như vậy dễ khiến Ba Mẹ bực mình, vội gắn nhãn Bé là “lười biếng” hay “bướng bỉnh”, nhưng thật ra, phía sau cái “không làm” ấy lại có hai nguyên nhân rất khác nhau: Bé chưa biết cách làm hay Bé không thích làm. Việc nhận ra sự khác biệt này rất quan trọng, vì nó sẽ giúp Ba Mẹ có cách tiếp cận đúng đắn, không làm tổn thương hay tạo áp lực cho Bé. Hãy cùng Daisy Home tìm hiểu cách phân biệt và đồng hành cùng Bé trong bài dưới đây nhé!

Để biết Bé đang “không biết” hay “không thích”, Ba Mẹ hãy dành thời gian quan sát thái độ và hành vi của Bé.

🔸 Nếu Bé “không biết làm” (Thiếu kỹ năng): Ba mẹ sẽ thấy Bé tỏ ra bối rối, loay hoay và có vẻ lúng túng. Bé có thể hỏi “Cái này làm sao hả Ba/Mẹ?”, “Cái này khó quá!”. Khi Ba Mẹ thử làm mẫu, Bé sẽ nhìn theo rất chăm chú và có xu hướng muốn bắt chước ngay. Bé có thể thử làm, nhưng dễ nản lòng và bỏ cuộc nếu thất bại, vì Bé chưa hình dung được các bước cần làm

🔸 Nếu Bé “không thích làm” (Thiếu động lực): Ba Mẹ sẽ thấy Bé có biểu hiện trốn tránh, lảng tránh. Bé có thể đi tìm món đồ chơi khác, giả vờ không nghe thấy, hoặc nói thẳng “Con không thích đâu!”, “Con không làm cái này đâu!”. Bé có thể thể hiện sự khó chịu, bực bội hoặc thậm chí là ăn vạ để không phải làm việc đó.

Khi đã xác định được nguyên nhân, Ba Mẹ sẽ biết cách giúp Bé một cách hiệu quả và nhẹ nhàng nhất.

💁‍♀️ Trong trường hợp Bé “không biết làm”

Đây là lúc Bé cần sự hướng dẫn và đồng hành của Ba Mẹ. Thay vì ép buộc, Ba Mẹ hãy trở thành “người thầy” của Bé bằng việc:

✅ Làm mẫu từ từ, từng bước: “Nào, bây giờ Ba/Mẹ con mình cùng dọn đồ chơi nhé. Đầu tiên, mình cho các bạn gấu bông vào đây, rồi đến các bạn lego xếp vào rổ này.” Ba Mẹ hãy làm mẫu chậm rãi, vừa làm vừa nói chuyện để Bé dễ hình dung.

✅ Chia nhỏ công việc: Thay vì nói “Con dọn hết đống đồ chơi đi”, Ba Mẹ hãy chia nhỏ ra: “Con dọn 5 cái ô tô vào hộp nhé.” Việc này giúp Bé không bị choáng ngợp và cảm thấy công việc dễ hoàn thành hơn.

✅ Khen ngợi nỗ lực: “Ba/ Mẹ thấy con cố gắng lắm rồi! Dù chưa được nhưng con đã làm được một nửa rồi đó.” Lời khen tập trung vào sự cố gắng sẽ động viên Bé nhiều hơn là kết quả.

Khi được Ba Mẹ đồng hành như vậy, Bé không chỉ học được cách làm mà còn nuôi dưỡng cảm giác tự tin: “À, mình cũng làm được!”

💁‍♀️ Với trường hợp Bé “không thích làm”

Lúc này, Bé cần sự thấu hiểu và động viên từ Ba Mẹ, để từ đó tìm cách tạo động lực cho Bé. Ba Mẹ có thể áp dụng những bước sau:

1️⃣ Tìm hiểu nguyên nhân: Ba Mẹ có thể hỏi “Vì sao con không thích tô màu vậy?” hoặc “Con có muốn chơi một trò khác không?”. Có thể Bé đang buồn ngủ, hoặc Bé thấy việc đó không có gì thú vị. Việc lắng nghe Bé sẽ giúp Ba Mẹ hiểu được vấn đề.

2️⃣ Tôn trọng cảm xúc của Bé: “Ba/Mẹ hiểu là con cảm thấy không vui khi phải làm việc này, nhưng nó rất cần thiết.” Việc thừa nhận cảm xúc sẽ giúp Bé cảm thấy được lắng nghe và ít chống đối hơn.

3️⃣ Tạo động lực, gợi sự tò mò: “Nếu con dọn đồ chơi xong, mình sẽ cùng nhau đọc truyện nhé.” Hoặc “Bây giờ mình chơi trò dọn dẹp xem ai nhanh hơn nhé!”. Việc này sẽ kích thích sự tò mò và hứng thú ở Bé.

4️⃣ Giải thích ý nghĩa: “Việc dọn đồ chơi sẽ giúp không gian của mình gọn gàng, đẹp hơn, và con cũng dễ tìm thấy món đồ con muốn chơi hơn.” Khi Bé hiểu được ý nghĩa của công việc, Bé sẽ dễ dàng hợp tác hơn.

5️⃣ Không dọa nạt hay so sánh: “Nếu con không dọn đồ chơi, ba sẽ không cho con đi chơi nữa!” hay “Sao anh/chị lại làm được mà con lại không làm được?”. Những lời nói này chỉ khiến Bé thêm áp lực và mất động lực.

6️⃣ Đưa ra lựa chọn: “Con muốn dọn đồ chơi rồi đi chơi công viên, hay là mình ở nhà dọn đồ chơi rồi đọc truyện?” Việc có quyền lựa chọn sẽ khiến Bé cảm thấy mình được tôn trọng và có trách nhiệm hơn với lựa chọn của mình.

Khi Bé cảm nhận được lý do và niềm vui từ công việc, việc hợp tác trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Mỗi hành vi của Bé đều ẩn chứa một thông điệp, nếu Ba Mẹ nhầm lẫn giữa hai tình huống, hệ quả sẽ không nhỏ. Bé chưa biết làm mà bị trách mắng thì dễ cảm thấy “Mình dở quá”, điều đó khiến Bé dần mất tự tin. Ngược lại, Bé chỉ không thích làm nhưng lại được Ba Mẹ làm thay thì sẽ hình thành thói quen ỷ lại, thiếu trách nhiệm. Chính vì vậy, việc phân biệt rõ giúp Ba Mẹ chọn đúng cách như: dạy khi Bé chưa biết hay khuyến khích khi Bé chưa thích. Tuy nhiên, Ba Mẹ cũng cần có giới hạn trong việc thúc ép Bé làm điều không thích. Nếu việc Bé không thích làm không thật sự cần thiết hoặc chưa phải thời điểm thích hợp, Ba Mẹ không cần ép buộc. Việc linh hoạt này giúp tôn trọng cảm xúc và hành trình phát triển của Bé, đồng thời duy trì mối quan hệ tích cực.

Daisy Home tin rằng với sự kiên nhẫn và quan sát tinh tế Ba Mẹ tìm ra câu trả lời và chọn đúng cách hành xử. Nhờ đó, Bé không chỉ học được cách làm mà còn hiểu được lý do vì sao cần làm, phát triển kỹ năng song song với trách nhiệm một cách tự nhiên và lành mạnh.

Daisy Home Preschool

Trong thế giới số, việc Bé dành quá nhiều thời gian trên điện thoại, máy tính hay xem video online là điều dễ hiểu. Internet mở ra cả một kho tàng kiến thức, giải trí và kết nối, nhưng nếu chỉ dừng lại ở màn hình, Bé sẽ dễ bỏ lỡ những trải nghiệm sống, những khoảnh khắc quan sát, thử nghiệm và sáng tạo đầy ý nghĩa. 

Vậy Ba Mẹ có thể làm gì để cân bằng giữa Internet và trải nghiệm thực tế cho Bé? Hãy cùng Daisy Home tìm hiểu ngay trong bài này nhé!

👀 Xem cùng Bé nhưng không chỉ là giám sát, mà là đồng hành

Thay vì cấm đoán hay để Bé tự “lạc” trong thế giới online, Ba Mẹ hãy dành thời gian xem cùng Bé. Hỏi Bé về những gì Bé thấy, Bé học được điều gì, Bé cảm thấy thế nào. Ví dụ khi Bé xem một đoạn hoạt hình về con thỏ, Ba Mẹ hỏi: “Con thỏ này giống con thỏ mình gặp ở ngoài công viên không?”. Chính sự kết nối này giúp Bé không chỉ tiếp thu thụ động, mà còn biết so sánh, đối chiếu, hiểu sâu hơn. Đồng thời, đó cũng là cơ hội để Ba Mẹ và Bé cùng kết nối, chia sẻ và học hỏi lẫn nhau.

🐒 Mang điều trên màn hình ra ngoài đời

Nếu Bé vừa xem một đoạn video về khủng long, Ba Mẹ có thể cùng Bé đến công viên xem mô hình khủng long, hoặc đọc thêm sách tranh về khủng long. Nếu Bé thích bài hát thiếu nhi, Ba Mẹ có thể mở nhạc đó để cả nhà vừa hát vừa vận động. Bé sẽ cảm nhận rằng những gì trên màn hình có thể kết nối với đời thật, và nhờ vậy, trải nghiệm trở nên sống động, đáng nhớ hơn.

🏖 Xen kẽ các hoạt động ngoài trời

Ba Mẹ có thể cùng Bé xen kẽ nhiều hoạt động vui nhộn như chạy nhảy ở công viên, chơi các trò chơi dân gian, đạp xe, giả vờ nấu ăn hay trồng cây nhỏ trong vườn. Những khoảnh khắc ấy không chỉ giúp Bé rời xa màn hình, mà còn mở ra cho Bé cơ hội tận hưởng cuộc sống thực. Qua đó, Bé vừa rèn luyện thể chất, vừa học cách quan sát, giao tiếp và thỏa sức sáng tạo.

⚖️ Tạo thói quen “cân bằng” ngay từ sớm

Để hình thành thói quen, điều quan trọng là Ba Mẹ kiên trì duy trì một nhịp sinh hoạt hài hòa cho Bé. Ví dụ: buổi sáng, Bé có thể xem hoạt hình khoảng 20 phút, sau đó chuyển sang 30 phút tô màu hoặc chơi đồ chơi; buổi chiều, sau khi xem một clip ca nhạc, cả nhà cùng đi dạo hoặc chơi đá bóng. Khi thói quen này được lặp đi lặp lại, Bé sẽ dần hiểu rằng Internet chỉ là một phần nhỏ, còn cuộc sống thật mới là nơi để vui chơi, khám phá và học hỏi..

🪞 Làm gương bằng cách quản lý thời gian online của chính Ba Mẹ

Bé luôn học hỏi bằng cách quan sát những điều gần nhất xung quanh mình. Nếu Ba Mẹ cũng dành phần lớn thời gian trên điện thoại, Bé sẽ cảm thấy online là ưu tiên. Hãy để Bé thấy Ba Mẹ đọc sách, làm việc, tập thể dục, hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời, và cùng chia sẻ trải nghiệm với nhau.

Internet là một phần không thể thiếu của cuộc sống hiện đại, vì vậy Ba Mẹ không nên cấm đoán tuyệt đối. Điều quan trọng hơn là biết cách đồng hành, hướng dẫn và biến thế giới thực thành một nơi thật thú vị cho Bé. Khi Ba Mẹ cùng Bé xem, cùng trải nghiệm ngoài trời, xen kẽ các hoạt động đa dạng và làm gương trong thói quen hằng ngày, Bé sẽ dần học được cách tự điều chỉnh. Nhờ đó, Bé vừa phát triển thể chất, trí tuệ,  kỹ năng xã hội, vừa có thể tận hưởng thế giới số một cách an toàn và bổ ích.

Daisy Home Preschool

Có lẽ nhiều Ba Mẹ đã từng rơi vào tình huống này: mỗi khi hỏi Bé “Tại sao lá cây màu xanh?”, “Vì sao phải rửa tay trước khi ăn?”, hay đơn giản “Con thấy bông hoa này thế nào?”, Bé chỉ đáp gọn lỏn: “Không biết” hoặc im lặng đánh trống lảng qua cái khác. Thấy vậy, nhiều Ba Mẹ sẽ thấy lo lắng: “Liệu con thiếu tò mò? Con lười suy nghĩ? Hay Con không muốn chia sẻ với Ba Mẹ?”. Thật ra, việc Bé thường xuyên trả lời “không biết” không hẳn là điều gì đó tiêu cực. Đó có thể là dấu hiệu Bé chưa tìm được cách diễn đạt, hoặc đôi khi Bé muốn “tránh né” một câu hỏi khó. Và đây chính là cơ hội để Ba Mẹ nhẹ nhàng khơi gợi, giúp con mở rộng tư duy trước những câu hỏi vì sao.

Dưới đây là những cách đơn giản nhưng hiệu quả để khơi gợi tư duy cho Bé một cách nhẹ nhàng và đầy hứng khởi, Ba Mẹ hãy cùng Daisy Home tìm hiểu ngay nhé!

💁‍♀️ Trước hết, Ba Mẹ cần tìm hiểu lý do thực sự đằng sau câu trả lời này. Con có thể nói “Không biết” vì một số nguyên nhân sau:

Bé chưa có đủ thông tin: Bé chưa từng tiếp xúc với khái niệm hay sự vật mà Ba Mẹ đang hỏi, hoặc Bé chưa có đủ từ ngữ để diễn đạt, nên chọn cách nhanh nhất là “không biết”.

Bé cảm thấy áp lực: Một số câu hỏi “vì sao” có thể quá trừu tượng hoặc phức tạp với Bé, khiến Bé cảm thấy bối rối và không biết phải bắt đầu từ đâu.

Bé thiếu tự tin: Nhiều Bé sợ trả lời sai, sợ bị Ba Mẹ đánh giá, vì vậy thay vì nói ra suy nghĩ của mình, Bé chọn cách an toàn nhất là im lặng hoặc nói “Không biết”.

Bé cần thêm thời gian: Bé nhỏ chưa có khả năng phản xạ nhanh như người lớn, nên nếu bị hỏi dồn dập, Bé dễ chọn “không biết” để thoát khỏi áp lực.

Như vậy, thay vì xem “không biết” là sự từ chối, Ba Mẹ hãy xem nó là tín hiệu: Con đang cần thêm sự dẫn dắt. Vậy Ba Mẹ có thể làm gì để khơi gợi tư duy cho Bé?

🔎 Biến câu hỏi thành trò chơi khám phá

Hãy biến câu hỏi thành một cuộc phiêu lưu nhỏ. Ví dụ, thay vì hỏi “Vì sao lá cây màu xanh?”, Ba Mẹ có thể nói: “Chúng ta cùng đi tìm xem lá cây có những màu gì nhé! Con thấy lá này màu xanh, nhưng lá kia lại màu đỏ. Con đoán xem vì sao lại thế?”. Điều này giúp giảm áp lực và tạo sự tò mò cho Bé.

🖼 Chia nhỏ câu hỏi và dùng hình ảnh minh họa

Đối với những câu hỏi phức tạp, Ba Mẹ hãy chia nhỏ thành nhiều câu hỏi đơn giản hơn. Ví dụ, thay vì hỏi “Tại sao trời lại mưa?”, Ba Mẹ có thể bắt đầu với những câu hỏi dễ trả lời hơn: “Con có thấy những đám mây không? Mây có màu gì? Mây đen trông thế nào nhỉ? Con đoán xem mây đen sẽ mang lại điều gì?”. Sau đó, sử dụng các hình ảnh hoặc video ngắn để minh họa hiện tượng trời mưa.

🗣 Hỏi lại bằng cách đưa ra gợi ý

Khi Bé nói “Không biết”, Ba Mẹ đừng vội vàng đưa ra câu trả lời ngay. Thay vào đó, hãy đưa ra cho Bé một vài gợi ý. Ví dụ: “Con không biết vì sao chim bay được à? Hay mình cùng làm một cái máy bay giấy và xem nó bay như thế nào nhé! Con có nghĩ chim bay được là nhờ có đôi cánh không?”. Cách này giúp Bé thích thú thử nghiệm và dần dần tìm thấy câu trả lời của chính mình.

❓ Đặt câu hỏi mở và khuyến khích mọi câu trả lời

Khuyến khích Bé trả lời bằng cách đặt các câu hỏi mở mà không có đúng hay sai như: “Con nghĩ vì sao bạn gấu bông lại buồn?”, “Con đoán xem vì sao bạn cá có thích sống dưới nước?” Những câu hỏi kiểu này cho Bé cơ hội tự suy nghĩ và tưởng tượng theo cách của riêng mình.

Khi Bé trả lời, dù cho câu trả lời nghe “ngô nghê” hay chưa hợp lý, Ba Mẹ cũng hãy mỉm cười, khen ngợi và tham gia tưởng tượng cùng Bé. Chẳng hạn, nếu Bé nói: “Bạn gấu buồn vì không được ăn kẹo”, Ba Mẹ có thể tiếp lời: “À, chắc vậy đó! Không được ăn kẹo thì buồn thật ha. Vậy mình nghĩ ra món khác để bạn gấu vui hơn không?”. Nhờ cách này, Bé sẽ cảm thấy mình được lắng nghe và an toàn khi bày tỏ ý kiến. Đồng thời, trí tưởng tượng và sự tự tin của Bé cũng dần phát triển mỗi ngày.

🌐 Dạy Bé cách tìm kiếm thông tin

Khi Bé lớn hơn một chút, Ba Mẹ có thể hướng dẫn Bé cách tìm kiếm câu trả lời. Ví dụ: “Con không biết vì sao xe cứu hỏa lại màu đỏ à? Hay chúng ta cùng tra Google/xem sách xem sao nhỉ?”. Đây là một cách tuyệt vời để dạy Bé kỹ năng tự học và khám phá thế giới.

Câu trả lời “Không biết” không phải là một rào cản, mà là một cơ hội Ba Mẹ đồng hành cùng Bé trong hành trình khám phá thế giới. Thay vì chỉ đơn thuần hỏi và chờ đợi câu trả lời, Ba Mẹ hãy trở thành người bạn đồng hành, cùng Bé chơi, cùng Bé tìm tòi. Bằng sự kiên nhẫn và thấu hiểu, Ba Mẹ sẽ giúp Bé vượt qua sự thiếu tự tin, khơi dậy niềm đam mê học hỏi và nuôi dưỡng một tâm hồn luôn tò mò, sáng tạo.

Daisy Home Preschool

Một trong những tình huống thử thách nhất với Ba Mẹ trong hành trình nuôi dạy Bé chính là khi Bé mắc lỗi nhưng lại không nhận lỗi. Có thể là Bé quấy phá đồ chơi của em, nói dối về bài tập, hay làm vỡ vật dụng trong nhà. Trong khoảnh khắc đó, nhiều Ba Mẹ cảm thấy bực bội, thất vọng, hoặc thậm chí muốn “ép” Bé thừa nhận lỗi. Thế nhưng, cách tiếp cận này thực tế có thể khiến Bé càng né tránh và khó hình thành kỹ năng nhận lỗi về sau.

Vậy trong những tình huống này, Ba Mẹ nên làm gì để vừa giúp Bé nhận ra lỗi sai của mình, vừa giữ được mối quan hệ gắn kết? Hãy cùng Daisy Home tìm hiểu ngay dưới đây nhé!

Đầu tiên Ba Mẹ cần hiểu được lý do vì sao Bé không chịu nhận lỗi. Thông thường có 4 lý do chính sau đây:

1️⃣ Bé chưa học được cách kiểm soát cảm xúc lành mạnh: Khi cảm thấy sợ hãi, xấu hổ, hay lo lắng về phản ứng của Ba Mẹ, Bé có thể chọn phủ nhận để bảo vệ bản thân. Đây là phản ứng bình thường, đặc biệt ở trẻ 3 – 6 tuổi, khi khả năng tự kiểm soát và nhận thức về lỗi chưa hoàn thiện.

2️⃣ Bé chưa phân biệt rõ đúng – sai: Ở giai đoạn từ 3 – 6 tuổi, Bé thường nhìn nhận thế giới qua lăng kính cá nhân. Bé có thể không thấy hành vi của mình là “lỗi” hoặc không liên hệ được hành vi với hậu quả.

3️⃣ Bé muốn tránh hậu quả: Việc nhận lỗi đôi khi đồng nghĩa với bị la mắng, phạt, hoặc mất quyền lợi. Bé học cách tránh nhận lỗi để “giữ an toàn” cho bản thân.

4️⃣ Ảnh hưởng từ môi trường: Nếu Bé thường thấy người lớn hay đổ lỗi hoặc che giấu lỗi, Bé sẽ học theo mô hình đó.

Hiểu được điều này, Ba Mẹ có thể chọn cách ứng xử không chỉ dạy Bé biết nhận lỗi, mà còn giúp Bé cảm thấy an toàn, được yêu thương và hiểu rằng lỗi lầm là một phần tự nhiên của quá trình học hỏi. Sau đây là những cách để Ba Mẹ có thể đồng hành cùng Bé:

✅ Giữ bình tĩnh và lắng nghe trước

Khi Ba Mẹ phản ứng nóng giận, Bé sẽ thấy sợ hãi và càng dễ né tránh sự thật. Thay vì quát mắng ngay, Ba Mẹ hãy bình tĩnh và hỏi Bé nhẹ nhàng: “Ba/Mẹ thấy cốc vỡ, con có thể kể xem chuyện gì xảy ra không?”/ “Ba/Mẹ thấy em khóc toáng lên, có chuyện gì xảy ra với em vậy?”

Việc Ba Mẹ bình tĩnh lắng nghe giúp Bé cảm thấy an toàn, từ đó dễ chia sẻ hơn.

✅ Dùng câu hỏi gợi mở thay vì áp đặt

Thay vì dùng những câu hỏi với những người xung quanh.

 mang tính áp đặt như “Con có làm không?”, Ba Mẹ có thể hỏi: “Con có nhớ lúc nãy con làm gì không?”/ “Con nghĩ chuyện này có thể ảnh hưởng tới ai?”

Câu hỏi gợi mở giúp Bé tự suy nghĩ về hành vi của mình mà không bị áp lực phải thú tội ngay lập tức.

✅ Hướng dẫn Bé nhận hậu quả hành vi

Điều Ba Mẹ cần là giúp Bé hiểu tác động hành vi đến người khác thay vì bắt Bé nói “xin lỗi” theo khuôn mẫu. Ví dụ: “Khi con lấy đồ chơi của em, em sẽ buồn. Trong khi em rất là thương yêu con”

Bé sẽ học trách nhiệm xã hội thông qua cảm xúc, thay cho việc cảm giác áp lực từ lời dạy dỗ hay bắt phải xin lỗi.

✅ Dạy Bé nhận lỗi bằng ví dụ và khen khi Bé làm đúng

Ba Mẹ có thể chia sẻ với Bé: “Ba/Mẹ cũng đôi khi mắc lỗi và sẽ xin lỗi. Khi con nhận lỗi, con cho mẹ thấy con dũng cảm và trưởng thành.”

Và khi Bé tự thừa nhận lỗi, Ba Mẹ hãy khen ngợi cụ thể, ví dụ: “Ba/Mẹ cảm ơn con đã nói thật cho Ba/Mẹ. Chúng ta cùng dọn cốc vỡ nhé.”

Khi Bé nhận thấy thành thật được ghi nhận tích cực, Bé sẽ học cách dám nhận lỗi.

✅  Hướng dẫn Bé cách sửa lỗi

Sau khi Bé đã hiểu và nhận lỗi, Ba mẹ cần dạy Bé cách sửa lỗi như: “Chúng ta sẽ làm gì để không lặp lại chuyện này?” hay “Mình lấy đồ chơi ra chơi với em để em vui lại nhé”,…

Việc này giúp Bé thấy rằng nhận lỗi không phải là xấu mà là cơ hội học hỏi và Bé luôn có Ba Mẹ cạnh bên cùng đồng hành.

✅  Kiên nhẫn và nhất quán

Sẽ có những lúc Bé sẽ không nhận lỗi ngay lập tức và Bé cần quá trình để quản lý cảm xúc, nhận ra hành vi, chấp nhận lỗi sai của bản thân. Vì vậy, Ba Mẹ hãy kiên nhẫn, duy trì thái độ tôn trọng và lắng nghe để Bé dần hình thành thói quen nhận trách nhiệm.

Bên cạnh đó, Ba Mẹ cũng chính là tấm gương quan trọng nhất. Khi Ba Mẹ mắc lỗi và nhận lỗi trước Bé, Bé sẽ học theo hành vi quan sát để hiểu rằng việc thừa nhận sai lầm là bình thường và không đáng sợ. Đây cũng là cách dạy Bé chịu trách nhiệm một cách tự nhiên, qua tình yêu và sự đồng hành, thay vì áp lực hay la mắng.

💁‍♀️ Việc nhận lỗi và nói lời “xin lỗi” là một kỹ năng cần được hình thành, phát triển dần, không thể ép buộc hay học ngay lập tức. Daisy Home tin rằng với sự kiên nhẫn, thấu hiểu và dẫn dắt tinh tế từ Ba Mẹ, Bé sẽ học được cách nhìn nhận hành vi của mình, nhận lỗi một cách tự tin và chữa lành mối quan hệ.

Daisy Home Preschool

Có một sự thật mà ai cũng biết nhưng đôi khi lại quên mất: không ai trưởng thành mà chưa từng mắc lỗi. Chúng ta – những người lớn – đã đi qua biết bao lần té ngã, vụng về, nói nhầm, làm sai… rồi từ đó mới học cách đứng vững, khéo léo hơn. Thế nhưng khi trở thành Ba Mẹ, đôi lúc ta lại mong con mình đi trên một “con đường thẳng tắp”: ít sai, ít vấp ngã.

Điều này xuất phát từ tình thương, từ khao khát bảo vệ Bé. Nhưng nếu giữ quá chặt, vô tình ta lại tước đi của Bé cơ hội học hỏi tự nhiên nhất: được sai và tự rút ra bài học cho mình.

Ba Mẹ cùng Daisy Home tìm hiểu vì sao “được sai” lại quan trọng đến vậy, và làm sao để Ba Mẹ yên tâm để Bé vấp ngã trong sự an toàn!

💫 Sai lầm là bài học thực tiễn tốt 

Khi Bé làm sai, Bé mới thấy rõ kết quả từ hành động của mình. Ví dụ: khi con rót nước quá nhanh, nước tràn ra bàn, từ đó, con hiểu rằng lần sau phải rót chậm hơn.

Bài học đến từ trải nghiệm thường bền vững và tự giác hơn rất nhiều so với việc chỉ nghe Ba Mẹ nhắc: “Cẩn thận kẻo đổ đấy!”.

💫 Giúp Bé tự tin và dám thử

Nếu lúc nào cũng sợ bị la, bị chê, Bé sẽ ngần ngại thử những điều mới. Bé sẽ quen chờ Ba Mẹ quyết định thay, thay vì tự mình trải nghiệm. Ngược lại, khi Ba Mẹ bình tĩnh đón nhận lỗi lầm của Bé, Bé sẽ cảm nhận rằng: “À, sai cũng không sao, miễn là mình biết sửa.” Đó chính là nền tảng của sự tự tin, dám nghĩ dám làm, dám sáng tạo sau này.

💫 Tạo mối quan hệ an toàn giữa Ba Mẹ và Bé

Một đứa trẻ khi mắc lỗi nhưng bị la mắng gay gắt thường sẽ chọn im lặng hoặc che giấu. Nhưng nếu Ba Mẹ coi đó là cơ hội học tập, Bé sẽ thấy: “Dù mình có sai, Ba Mẹ vẫn ở đây, vẫn lắng nghe và yêu thương.” Đó chính là cảm giác an toàn để Bé có thể thoải mái chia sẻ, kể cả khi Bé lớn dần và phải đối diện với những sai lầm phức tạp hơn.

Tuy nhiên, việc để Bé “được sai” không đồng nghĩa với việc để mặc Bé làm bất cứ điều gì. Ba mẹ có thể phân chia rõ ràng thành ba “vùng” sau đây một cách cẩn thận nha:

❌ Vùng nguy hiểm – KHÔNG cho Bé thử: như nghịch ổ điện, dao sắc, leo trèo ở chỗ cao… Đây là ranh giới cần giữ chặt để bảo đảm an toàn.

✅ Vùng an toàn – để Bé tự làm: như tự mặc quần áo, rót nước, cất đồ chơi, thử nấu món đơn giản. Những lỗi sai ở đây không gây hại mà còn cho Bé cơ hội rèn luyện.

✅ Vùng đồng hành – để Bé sai nhưng có Ba Mẹ hướng dẫn: như làm bài tập, tập viết, chơi trò chơi có luật. Ba mẹ không làm hộ, chỉ ngồi cạnh, quan sát và gợi ý khi con cần.

Việc phân vùng như vậy vừa giúp Bé có cơ hội trải nghiệm, vừa để Ba Mẹ yên tâm rằng mọi thứ vẫn trong tầm kiểm soát.

Sai lầm không làm Bé yếu đi, mà là “nguyên liệu” để Bé trưởng thành. Việc của Ba Mẹ không phải là dọn sẵn đường đi, mà là đồng hành, đặt ranh giới an toàn, và dìu Bé đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã.

Nếu Ba Mẹ thấy bài viết hữu ích, hãy follow Daisy Home để đọc thêm nhiều chia sẻ thiết thực trên hành trình nuôi dạy Bé nhé!

Daisy Home Preschool