Vì sao ba mẹ không nên chê đồ bé chọn?

Hẳn là Ba Mẹ đã không ít lần rơi vào tình huống dở khóc dở cười này: Con khăng khăng chọn một chiếc áo, hay một món đồ chơi mà bạn thấy không đẹp, không hợp,… Điều này khiến Ba Mẹ dễ dàng buột miệng: “Món này xấu quá!”, “Sao con lại chọn cái đó, mẹ mua cái này đẹp hơn nhiều!”, hoặc là một cái lắc đầu ngao ngán.

Chúng ta, những người lớn, luôn nhìn mọi thứ qua lăng kính thẩm mỹ, sự tiện dụng, và quan niệm xã hội. Nhưng với các Bé nhỏ, khái niệm “xấu” hay “đẹp” gần như chưa tồn tại. Điều Bé quan tâm không phải là “hợp mốt” hay “tinh tế”, mà là “Con thích!” và “Con tự chọn!”. Vì vậy, khi Ba Mẹ chê món đồ Bé chọn, đó không chỉ là chê một vật dụng mà còn đang vô tình phủ nhận cảm xúc và sự tự tin đầu đời của Bé. Hãy cùng Daisy Home khám phá vì sao Ba Mẹ nên tôn trọng lựa chọn của Bé, và làm thế nào để biến việc chọn đồ trở thành một cơ hội giáo dục tuyệt vời nhé!

Việc chấp nhận một món đồ “không đẹp” trong mắt người lớn thực chất là chấp nhận cả một quá trình phát triển bên trong của Bé. Có 3 lợi ích cốt lõi khi Ba Mẹ tôn trọng lựa chọn của Bé:

🧤 Nuôi dưỡng sự tự tin và khả năng tự chủ

Dù còn nhỏ, Bé vẫn là một cá nhân độc lập, có sở thích và gu riêng. Khi được tự chọn món đồ của mình:

Đó là cách Bé thể hiện “con là ai”: Chiếc váy tím hay cái nón tai thỏ mà Ba Mẹ thấy “lạ lẫm” lại chính là cách Bé bày tỏ cá tính. Khi Ba Mẹ tôn trọng lựa chọn đó, Bé sẽ cảm nhận được thông điệp: “Ba Mẹ yêu thương và chấp nhận con, đúng với con người con.”

Bé học cách ra quyết định: Mỗi lựa chọn, dù nhỏ, đều là cơ hội để Bé rèn luyện khả năng tự chủ. Nếu bị chê bai hoặc bị ép chọn, Bé sẽ dần mất tự tin, sợ sai, và quen phụ thuộc vào người khác khi ra quyết định.

🧤 Bài học về trách nhiệm và tự đánh giá được học từ kinh nghiệm thực tế

Thay vì can thiệp ngay từ đầu, hãy để Bé trải nghiệm hệ quả từ lựa chọn của mình miễn là vẫn an toàn.

Bé chọn, Bé chịu trách nhiệm: Nếu Bé chọn chiếc giày dễ bẩn, chiếc cặp quá nặng, hay món đồ chơi dễ hỏng, đó là bài học thực tế nhất. Ba Mẹ không cần chê, chỉ cần nhẹ nhàng đặt câu hỏi: “Con thấy chiếc giày này mình phải vệ sinh thường xuyên không?”, “Lần sau mình nên chọn món đồ thế nào thì sẽ bền hơn nhỉ?”

Phát triển tư duy phản biện: Bé học cách tự đánh giá “Món đồ này đẹp, nhưng không tiện dụng”, hay “Màu này mình thích, nhưng khó phối đồ.” Quá trình này giúp Bé hiểu rằng một quyết định cần có sự cân nhắc giữa sở thích và tính thực tế.

🧤 Tăng cường sự gắn kết và hợp tác

Việc tôn trọng lựa chọn của Bé tạo ra một bầu không khí tích cực trong gia đình nhờ:

Giảm thiểu xung đột: Khi Ba Mẹ chấp nhận một phần nào đó, Bé sẽ cảm thấy được thấu hiểu và hợp tác hơn trong những vấn đề khác. Điều này giúp giảm bớt những cơn giận dữ, chống đối thường thấy ở Bé nhỏ khi cảm thấy bị áp đặt.

Ba Mẹ là người đồng hành: Thay vì là người đánh giá, Ba Mẹ trở thành người tư vấn, gợi mở cho Bé những lựa chọn tốt hơn. Sự tin tưởng này là cầu nối vô hình, giúp Bé dễ dàng chia sẻ mọi chuyện với Ba Mẹ khi lớn lên.

Vậy Ba Mẹ nên làm gì để hỗ trợ Bé trong việc lựa chọn tốt hơn?

1️⃣ Chọn trong giới hạn an toàn

Ba Mẹ có thể chuẩn bị sẵn một vài lựa chọn phù hợp, rồi để Bé tự quyết định: “Con có thể chọn bất kỳ chiếc áo nào trong ba chiếc này nhé!”. Cách này vừa giúp Bé tự chủ, vừa đảm bảo tính thực tế.

2️⃣ Gợi mở thay vì phán xét

Thay vì nói “Cái này xấu quá!”, Ba Mẹ hãy thử hỏi:

“Con thích chiếc áo này nhất ở điểm nào?”

“Màu này đặc biệt thật, con nghĩ nó có dễ bị bẩn không?”

Những câu hỏi mở giúp con suy nghĩ sâu hơn mà vẫn cảm thấy được tôn trọng.

3️⃣ Tôn trọng quyết định cuối cùng của Bé

Sau khi đã cùng thảo luận, nếu Bé vẫn giữ lựa chọn của mình, Ba Mẹ hãy vui vẻ chấp nhận:

“Được rồi, đó là quyết định của con. Hãy dùng nó thật vui con nhé!”

Bởi vì điều quan trọng không phải là món đồ, mà là niềm tin và sự tự tin Bé nhận được sau mỗi lần được tự chọn.

Một chiếc áo, một đôi giày, hay món đồ chơi chỉ là những điều nhỏ bé, nhưng việc Bé được tự chọn, tự trải nghiệm, tự chịu trách nhiệm lại là bước đi quan trọng trên hành trình trưởng thành. Khi Ba Mẹ học cách “buông nhẹ” một chút, Bé sẽ học được cách làm chủ bản thân. Và đôi khi, giữa những món đồ “không hợp mắt người lớn”, lại ẩn chứa một tâm hồn đang nảy nở sự tự tin và cá tính riêng của Bé.

Daisy Home Preschool