Ba Mẹ nên làm gì khi bé nói “con chán quá” ?

“Mẹ ơi, con chán quá!”, “Ba ơi, con không có gì chơi hết!” – đây là những câu nói xuất hiện rất thường xuyên trong các gia đình hiện đại. Phản xạ quen thuộc của Ba Mẹ là nhanh chóng giúp Bé tìm cách lấp đầy khoảng trống ấy như đưa điện thoại, bật iPad, mở tivi, hoặc mang ra một món đồ chơi mới,… Và đôi khi, Ba Mẹ thấy khó hiểu: “Đồ chơi nhiều thế mà sao con vẫn chán?”

Nhưng Ba Mẹ biết không, đằng sau câu nói ấy không chỉ là sự rảnh rỗi, đó là một cơ hội vàng để Bé phát triển sự sáng tạo và khả năng tự lập. Hãy cùng Daisy Home nhìn nhận “cơn chán” của Bé dưới một góc nhìn mới mẻ, và Ba Mẹ sẽ thấy đây không phải vấn đề cần dập tắt, mà là một khoảnh khắc rất đáng trân trọng.

💁‍♀️ Trước khi tìm cách giúp Bé “hết chán”, Ba Mẹ cần hiểu đúng về tình trạng chán, bởi thật ra, chán không phải là điều cần phải được loại bỏ. Ngược lại, nếu được đi qua đúng cách, chán chính là mảnh đất để sự sáng tạo nảy mầm.

Ở những năm đầu đời, não bộ của Bé giống như một cỗ máy luôn đi tìm kích thích mới. Khi đồ chơi, hoạt động hay môi trường xung quanh trở nên quá quen thuộc, não tạm thời “không nhận thêm tín hiệu mới”, tạo ra cảm giác trống rỗng mà Bé gọi là chán.

Điều thú vị là, các nghiên cứu tâm lý chỉ ra rằng: Sự nhàm chán là mảnh đất màu mỡ cho sáng tạo. Khi không có màn hình, không có trò chơi được chuẩn bị sẵn, não bộ của Bé buộc phải quay vào bên trong. Ban đầu có thể là bối rối, khó chịu, thậm chí là mè nheo. Nhưng sau đó, nếu không bị “giải cứu” quá sớm, não bộ sẽ bắt đầu làm việc: nhìn quanh, chạm vào đồ vật, thử kết nối những thứ tưởng như chẳng liên quan. Đây là cách Bé học cách tự chơi, tự suy nghĩ, tưởng tượng, tự tìm niềm vui – những kỹ năng rất quan trọng cho khả năng tập trung và tự lập sau này.

Dưới đây sẽ là những gợi ý giúp Ba Mẹ đồng hành cùng “cơn chán” của Bé:

🌱 Đừng vội dập tắt cơn chán

Nếu lúc nào Ba Mẹ cũng bày sẵn trò, Bé sẽ mất đi khả năng tự tìm tòi. Khi Bé than chán, Ba Mẹ hãy cứ thản nhiên chấp nhận nó bằng cách xác nhận đơn giản: “Ừ, chán một chút cũng không sao đâu, con ngồi nghỉ 1 xíu hoặc thử nghĩ xem có ý tưởng trò chơi nào mới không nhé”. Điều này sẽ giúp Bé hiểu rằng “chán” không phải là một vấn đề nghiêm trọng cần phải loại bỏ ngay, đồng thời khuyến khích não bộ tự tìm cách tạo ra trò chơi.

🌱 Quy tắc “15 phút kết nối”

Đôi khi, câu “Con chán quá” thực chất là “Ba/Mẹ ơi, chơi với con một chút đi”. Thay vì đưa điện thoại hay trò chơi, Ba Mẹ có thể dành khoảng 15 phút hoàn toàn tập trung cho Bé: cùng nhảy nhót, vật lộn hay ngồi xuống nghe Bé kể chuyện. Khi được “nạp đầy năng lượng kết nối”, Bé sẽ dễ dàng tự chơi tiếp mà không còn bám lấy Ba Mẹ nữa.

🌱 Đừng đưa “đáp án”, hãy đưa “nguyên liệu”

Thay vì đưa sẵn “đáp án” cho Bé, Ba Mẹ có thể gợi ý những thử thách nhỏ hoặc khơi gợi sáng tạo. Ví dụ: Bé có thể thử xếp một tòa tháp chỉ bằng một số lượng đồ vật nhất định, hay tìm các vật dụng cùng màu quanh nhà. Bé cũng thích “giúp đỡ” Ba Mẹ những việc nhỏ, như phân loại quần áo, tưới cây hay dọn đồ chơi – điều này vừa giúp Bé cảm thấy mình có ích, vừa kích thích trí tưởng tượng và tư duy logic.

🌱 Thiết lập “Trạm cứu hộ cơn chán”

Đây có thể là cách giải quyết triệt để và mang tính hệ thống cho những lần sau, Ba Mẹ hãy:

Chuẩn bị một chiếc lọ hoặc hộp nhỏ.

Cùng Bé viết/vẽ lên những mẩu giấy các hoạt động Bé có thể tự làm, ví dụ: tưới cây, vẽ hình siêu nhân, xếp hình, soi gương làm mặt xấu, nấu ăn cho bạn thỏ,…

Khi Bé than chán, Ba Mẹ có thể chỉ tay về phía chiếc lọ: “Nhiệm vụ bí mật của con đang ở trong đó, ra bốc thăm xem hôm nay là gì nào!”.

Chỉ một câu nói đơn giản như vậy, Bé sẽ tự động tìm ra hoạt động và tập trung làm mà không cần nhờ người lớn.

“Chán” chính là khoảng lặng để sự sáng tạo lên tiếng. Một đứa trẻ biết đối mặt với sự buồn chán sẽ trở thành một đứa trẻ có nội tâm phong phú, biết tự lập và không bị phụ thuộc vào các thiết bị điện tử. Hãy để Bé được loay hoay, được nằm dài trên sàn nhìn trần nhà, hay lật giở những món đồ chơi cũ. Chính trong những khoảnh khắc “chán chường” đó, Bé sẽ học được cách lắng nghe bản thân và nảy ra những ý tưởng mà ngay cả Ba Mẹ cũng phải bất ngờ.

Daisy Home Preschool