Author: daisyhome

Đến giờ ăn và giờ đi ngủ nhưng Bé liên tục viện cớ: “Con không đói”, “Cho con chơi thêm chút nữa”, “Con muốn uống nước”, hay “Con cần đi vệ sinh”… Dù mệt mỏi hay đói bụng, Bé vẫn cố gắng trì hoãn bằng mọi cách khiến Ba Mẹ khó hiểu, lo lắng và thậm chí cáu gắt. Tuy nhiên, sự trì hoãn này không phải là hành động “chống đối” vô cớ, đó là một cách giao tiếp của Bé. Việc thấu hiểu nguyên nhân sâu xa sẽ giúp Ba Mẹ thay đổi góc nhìn, từ đó áp dụng các chiến lược hiệu quả, biến sự căng thẳng thành sự kết nối. Hãy cùng Daisy Home khám phá lý do thật sự đằng sau hành vi trì hoãn và tìm cách đồng hành với Bé.

Trì hoãn giờ ăn và giờ ngủ (thường được gọi là Delaying Tactics) là hành vi rất phổ biến ở Bé nhỏ. Dưới đây là bốn lý do chính giải thích tại sao Bé lại làm như vậy:

1️⃣ Trì hoãn là cách Bé tìm kiếm quyền kiểm soát

Từ khoảng 2–6 tuổi, Bé bắt đầu ý thức về quyền lựa chọn. Giờ ăn, giờ ngủ là lúc Bé bị yêu cầu tuân theo, nên việc trì hoãn đôi khi là cách Bé nói: “Con muốn tự quyết định một chút.”/ “Con cũng có quyền được lựa chọn.”

Ba Mẹ có thể cho phép Bé chọn trong phạm vi: Con muốn muỗng màu xanh hay màu vàng, đánh răng trước hay thay đồ ngủ trước. Khi Bé cảm thấy được tự quyết, nhu cầu trì hoãn để giành quyền lực sẽ giảm đi rất nhiều.

2️⃣ Bé khó chuyển trạng thái giữa các hoạt động

Hệ thần kinh của Bé chưa đủ trưởng thành để dễ dàng chuyển từ trạng thái hưng phấn, kích thích (chơi đùa, chạy nhảy) sang trạng thái thư giãn (ăn uống, ngủ nghỉ). Biểu hiện thường thấy là mắt Bé đã díp lại nhưng vẫn nhất quyết đòi chơi hoặc đọc sách. Bé bị “quá tải” và không biết cách tự bình tĩnh lại. Vì vậy, Ba Mẹ hãy thiết lập một vùng đệm để não Bé có thời gian “chuyển trạng thái” bằng cách:

Báo trước 5 – 2 – 1 phút trước khi kết thúc hoạt động.

Dùng đồng hồ cát, hẹn giờ hoặc bài hát tín hiệu.

Nhắc nhẹ nhàng: “Chúng ta chuẩn bị tạm biệt trò chơi nhé”.

3️⃣ Trì hoãn để tìm kiếm sự gắn kết và chú ý từ Ba Mẹ

Buổi tối thường là lúc mọi người quây quần, việc phải rời bỏ không gian chung, tắt đèn, và đi vào phòng riêng có thể kích hoạt cảm giác cô đơn hoặc sợ bỏ lỡ mất niềm vui đang diễn ra bên ngoài. Nhiều Bé trì hoãn không phải vì không muốn ăn hay ngủ, mà vì muốn thêm thời gian tương tác với Ba Mẹ, nhất là trong gia đình bận rộn.

Ba Mẹ có thể:

Dành 10–15 phút “thời gian kết nối 1-1” trước giờ ăn hoặc giờ ngủ.

Khi vào giờ sinh hoạt, giữ bình tĩnh và tránh tranh luận dài dòng (vì điều đó vô tình “thưởng” cho sự trì hoãn).

Khi được yêu thương và kết nối đủ, Bé sẽ hợp tác dễ dàng hơn.

4️⃣ Trì hoãn là dấu hiệu Bé gặp khó khăn

Đôi khi Bé trì hoãn vì sợ đi ngủ một mình, chưa no bụng, còn lo lắng hoặc chưa được vận động đủ. Vì chưa thể diễn đạt cảm xúc, hành vi trì hoãn trở thành cách biểu đạt.

Ba Mẹ hãy hỗ trợ Bé bằng cách:

• Tạo môi trường ăn uống và ngủ nghỉ thoải mái, không cố ép.
• Xây dựng nghi thức trước khi ngủ rõ ràng: vệ sinh cá nhân, đọc sách, ánh sáng dịu.
• Nhẹ nhàng hỏi về cảm xúc của Bé: điều gì làm con khó chịu khi đi ngủ không?”.
• Khi nhu cầu và lo lắng được lắng nghe, Bé hợp tác tự nhiên hơn.

5️⃣ Tính nhất quán của Ba Mẹ quyết định hành vi của Bé

Bé có khả năng học hỏi rất nhanh. Bé sẽ nhanh chóng nhận ra nếu hôm nay Ba Mẹ kiên quyết, hôm sau lại nhượng bộ 5-10 phút, thì trì hoãn sẽ trở thành chiến lược hiệu quả để kéo dài thời gian. Hành vi này không phải bướng bỉnh, mà là Bé đang học hỏi từ kinh nghiệm thực tế về ranh giới của Ba Mẹ.

Vì vậy, Ba Mẹ nên giữ nguyên tắc nhất quán về giờ ăn và giờ ngủ, dùng giọng bình tĩnh, ngắn gọn và tránh tranh luận. Sự bình tĩnh và nhất quán của Ba Mẹ sẽ giúp Bé hiểu ranh giới, cảm thấy an toàn hơn và bớt trì hoãn hơn.

Trì hoãn giờ ăn hay giờ ngủ thường phản ánh nhu cầu được tự quyết, chuyển tiếp nhẹ nhàng, tìm sự kết nối, điều chỉnh cảm xúc và thích nghi với lịch sinh hoạt của Bé. Hiểu căn nguyên “vì sao” đằng sau hành vi sẽ giúp Ba Mẹ bớt căng thẳng hơn, đồng thời có thể nhẹ nhàng dẫn dắt Bé vào nề nếp. Kiên nhẫn, nhất quán Bé sẽ dần hợp tác hơn, chủ động hơn và giờ ăn – giờ ngủ sẽ trở thành khoảng thời gian ấm áp cho cả gia đình.

Daisy Home Preschool 

Mạng xã hội (MXH) là nơi tuyệt vời để lưu giữ kỷ niệm và kết nối với gia đình, bạn bè. Nhưng liệu việc chia sẻ hình ảnh và câu chuyện của Bé có đang vô tình kéo theo những rủi ro không lường trước? Ba Mẹ hãy cùng Daisy Home tìm hiểu về vấn đề này một cách cụ thể nhất, đặc biệt để tránh những rủi ro tiềm ẩn mà việc chia sẻ này có thể đem lại.

📱 Vấn đề quyền riêng tư và dấu vết kỹ thuật số

Bé chưa đủ lớn để hiểu hoặc đồng ý cho Ba Mẹ đăng tải hình ảnh cá nhân. Khi Bé lớn lên, Bé có thể cảm thấy bị xấu hổ hoặc bị xâm phạm khi những hình ảnh riêng tư (như ảnh tắm, ảnh khỏa thân lúc bé, ảnh khóc lóc…) vẫn còn tồn tại trên mạng và bị bạn bè, đồng nghiệp tương lai nhìn thấy.

Hơn nữa, mỗi bức ảnh được đăng tải là một phần của “dấu chân số” của Bé. Hình ảnh đó sẽ tồn tại lâu dài trên Internet, có thể bị sao chép, lan truyền hoặc sử dụng cho mục đích mà Ba Mẹ không mong muốn, gây ảnh hưởng đến Bé sau này (ví dụ: hồ sơ xin việc, các mối quan hệ xã hội).

Vì vậy mỗi khi chia sẻ, Ba Mẹ hãy đặt mình vào vị trí của Bé 15 năm nữa. Bé có muốn bạn bè thấy bức ảnh đó không? Nếu không chắc chắn, hãy cân nhắc cất giữ riêng tư.

📱 Rủi ro bị kẻ xấu lợi dụng

Mạng xã hội là con dao hai lưỡi, vì vậy Ba Mẹ cần đặc biệt cảnh giác với các rủi ro sau:

Bị kẻ xấu lợi dụng: Kẻ xấu có thể lợi dụng hình ảnh và thông tin chi tiết mà Ba Mẹ vô tình chia sẻ (ví dụ: tên đầy đủ, ngày sinh, địa điểm trường học, thói quen đi chơi…) để theo dõi, lừa đảo, hoặc tạo ra mối đe dọa trực tiếp đến Bé và gia đình. Ví dụ: Việc đăng ảnh con mặc đồng phục trường kèm tên trường có thể là thông tin hữu ích cho những kẻ chuyên bắt cóc.

“Thao túng” hình ảnh: Hình ảnh vô tư của trẻ em có thể bị tải xuống, chỉnh sửa và sử dụng cho mục đích thương mại, quảng cáo hoặc thậm chí là lừa đảo, đồi trụy mà Ba Mẹ không hề hay biết. Đây là một rủi ro nghiêm trọng mà Ba Mẹ không thể xem nhẹ.

Vì vậy Ba Mẹ tuyệt đối không đăng những bức ảnh có chứa thông tin nhận dạng cá nhân (địa điểm chính xác, thẻ tên, trường học) và luôn kiểm tra cài đặt bảo mật của bài viết.

📱 Rủi ro về tâm lý và sự phát triển tự nhiên của Bé

Việc được Ba Mẹ chia sẻ quá nhiều trên mạng xã hội có thể tạo ra những tác động tâm lý như:

Áp lực vô hình: Nếu Bé lớn hơn một chút, Bé có thể cảm thấy mình đang phải “diễn” hoặc “sống theo kỳ vọng” để có những bức ảnh đẹp, dễ thương, nhận được nhiều lời khen của người lớn. Điều này ảnh hưởng đến sự phát triển tự nhiên của Bé.

So sánh và áp lực thành tích: Khi Ba Mẹ quá tập trung vào việc đăng tải những thành tích “đáng tự hào” của Bé (con học chữ nhanh, con biết bơi sớm…), Bé có thể vô tình đặt mình vào vòng so sánh với “con nhà người ta” qua mạng xã hội, tạo áp lực không cần thiết.

Một cách đơn giản để tránh điều này là Ba Mẹ hãy đánh giá lại lý do đăng ảnh. Mục đích là lưu giữ kỷ niệm, hay để nhận lời khen, chia sẻ với cộng đồng? Nếu là vì lưu giữ kỷ niệm cho Bé, hãy ưu tiên lưu giữ trong album riêng tư hoặc chia sẻ một cách có chọn lọc, để Bé được tự do và tự tin phát triển theo cách riêng của mình.

Tuy nhiên, thế giới số là một phần không thể thiếu trong thời đại hiện nay, Ba Mẹ có thể áp dụng những cách sau để vừa chia sẻ niềm vui vừa bảo vệ Bé:

✅ Thiết lập quyền riêng tư: Chỉ chia sẻ ở chế độ “Bạn bè” hoặc tạo một danh sách “Bạn thân/gia đình” và chỉ chia sẻ với nhóm đó. Hạn chế kết bạn với người lạ, người không quen biết.

✅ Không tiết lộ thông tin cá nhân: Không đăng ảnh kèm theo đầy đủ họ tên, ngày sinh, tên trường học, lớp học. Tắt tính năng định vị (check-in và location) khi đăng ảnh Bé ở nhà, ở trường.

✅ Chọn lọc hình ảnh: Tuyệt đối không đăng ảnh Bé ở trạng thái nhạy cảm (như ảnh tắm, ảnh thay đồ). Hạn chế đăng ảnh con đang khóc, đang giận dữ, trừ khi đó là một câu chuyện giáo dục có ý nghĩa và đã được che mặt hoặc chỉnh sửa.

✅ Lưu giữ kỷ niệm riêng: Ba Mẹ có thể tạo một album ảnh gia đình, một group chat Zalo/Messenger/Facebook chỉ có những thành viên thân thiết nhất để chia sẻ mà không phải lo lắng về quyền riêng tư.

✅ Hỏi ý kiến Bé: Khi Bé lớn hơn và bắt đầu có ý thức (khoảng 5-6 tuổi), Ba Mẹ hãy hỏi ý kiến Bé trước khi đăng. Điều này cũng dạy Bé rằng cơ thể và hình ảnh của Bé là riêng tư và Bé có quyền nói “Không” với việc chia sẻ.

✅ Chia sẻ tích cực, chuyên nghiệp: Nếu Ba Mẹ muốn chia sẻ mang tính truyền cảm hứng, giáo dục hoặc kinh doanh (KOL), hãy chú ý kiến thức, lựa chọn hình ảnh phù hợp và giữ an toàn cho Bé.

Việc chia sẻ hình ảnh Bé lên mạng xã hội không hoàn toàn là xấu, đó là cách Ba Mẹ kết nối, lưu giữ kỷ niệm và lan tỏa niềm hạnh phúc. Nhưng trong thế giới kết nối quá nhanh và quá rộng như hiện nay, sự yêu thương đôi khi cần đi kèm với chút thận trọng. Quan trọng không chỉ là đăng hay không đăng, mà là đặt sự an toàn, quyền riêng tư và tương lai của Bé lên trước. Việc Ba Mẹ cân nhắc kỹ, chọn lọc và tôn trọng Bé ngay cả trong những câu chuyện nhỏ nhất, đó chính là cách yêu thương bền vững nhất.

Daisy Home Preschool

Khoảnh khắc Ba Mẹ thấy Bé con nhoài người với lấy ổ điện, chạm vào con dao sắc trên bàn, hay ngó nghiêng vào bếp lửa, phản ứng tự nhiên của Ba Mẹ thường là: Quát to, giật mạnh con lại, hoặc la mắng! Điều này xuất phát từ tình yêu thương và sự lo sợ cho an toàn của Bé. Tuy nhiên, Bé nhỏ chưa có khả năng đánh giá mức độ nguy hiểm như người lớn. Bộ não của Bé đang trong giai đoạn khám phá và kết nối; với Bé, một ổ điện màu đen hay một con dao sáng bóng chỉ là những vật thể mới mẻ, thú vị để thử nghiệm. Vì Bé chưa hiểu, nên việc la mắng hay quát tháo không giúp Bé hiểu mối nguy hiểm, mà chỉ dạy Bé sợ hãi Ba Mẹ và làm Bé giấu giếm hành vi tò mò của mình. Vậy, làm thế nào để biến những tình huống “thót tim” này thành bài học an toàn hiệu quả? Hãy cùng Daisy Home tìm hiểu ngay dưới đây Ba Mẹ nhé!

Khi Bé có hành vi tò mò với vật nguy hiểm, Ba Mẹ hãy thực hiện theo công thức 3 bước:

♨️ Bước 1: Phản xạ an toàn

Phản xạ đầu tiên luôn phải là đảm bảo an toàn cho Bé, nhưng Ba Mẹ hãy lưu ý thực hiện nó một cách bình tĩnh và dứt khoát. Nhanh chóng di chuyển Bé ra khỏi vật nguy hiểm (ví dụ: bế con lên khỏi khu vực ổ điện, nhẹ nhàng rút con dao khỏi tay con). Ba Mẹ tuyệt đối không la hét lúc này.

Hành động bình tĩnh của Ba Mẹ sẽ giúp xoa dịu phản ứng tự vệ của Bé và chuẩn bị cho Bé lắng nghe ở bước tiếp theo.

✅ Bước 2: Giải thích nguyên nhân để biến “cấm” thành “hiểu”

Sau khi đã an toàn, Ba Mẹ hãy cúi xuống hoặc ngồi xuống ngang tầm mắt Bé và giải thích cho Bé hiểu hành động vừa rồi. Đây có thể xem là bước quan trọng nhất, nơi Ba Mẹ dùng lời nói để thay thế sự sợ hãi. Thay vì lời cấm chung chung, Ba Mẹ hãy giải thích hậu quả một cách trực quan, sử dụng ngôn ngữ mà Bé hiểu được, tập trung vào cảm giác đau đớn mà Bé sẽ phải chịu.

Ví dụ với kéo/ dao: “Con thấy lưỡi kéo/dao rất sắc không, nếu con cầm chơi, nó sẽ cắn đứt tay con, làm tay con chảy máu đỏ và đau nhức khủng khiếp. Con không chơi nó được đâu, nó chỉ dành cho Ba/Mẹ cắt rau thôi. Con có muốn tay đẹp bị chảy máu không?”

Hay ví dụ với bếp/ nước nóng: “Chỗ này nóng lắm, nó nóng như khi con ăn canh còn chưa được thổi nguội. Nếu tay con chạm vào, da con sẽ bị bỏng, da bị hư đi và con sẽ khóc rất to vì đau. Nếu con chạm vào, tay con sẽ bị đau rát khủng khiếp, da sẽ bị đỏ và phồng lên, phải bôi thuốc đau lắm. Lửa chỉ dành cho ba mẹ để nấu đồ ăn thôi”.

🫕 Nếu Bé không hiểu “sắc” hay “nóng” là gì. Ba Mẹ hãy mô phỏng hậu quả bằng hình ảnh và cảm giác Bé đã từng trải qua. Ví dụ như cho Bé xem một củ quả đã bị cắt (như củ khoai tây) và nói: “Con thấy không, dao làm củ khoai đứt ra. Nếu con chạm vào, nó sẽ làm tay con đứt và chảy máu đỏ, sẽ rất đau”. Hoặc chạm nhẹ tay Bé vào một bề mặt ấm (an toàn) và nói “ấm”, sau đó nói: “Lửa nóng hơn thế này gấp nhiều lần, sẽ làm tay con bị đau rát khủng khiếp”.

Thêm vào đó, Ba Mẹ có thể đưa ra phép so sánh an toàn bằng việc cung cấp một lựa chọn thay thế an toàn để thỏa mãn sự tò mò của Bé như: “Nếu con muốn cắt, con có thể dùng kéo đồ chơi đầu tròn của con. Kéo đó không có răng cá sấu, an toàn tuyệt đối”.

Việc giải thích chi tiết giúp Bé xây dựng mối liên kết thần kinh: Vật A = Đau đớn = Cần tránh, thay vì chỉ là Vật A = Ba Mẹ giận dữ.

📌 Bước 3: Thiết lập quy tắc vùng cấm và lặp lại

Để bài học an toàn được ghi nhớ sâu, Ba Mẹ cần sự nhất quán và lặp lại bằng việc:

Xây dựng quy tắc gia đình: Cùng Bé đi một vòng quanh nhà và chỉ ra các “Vật dụng/Khu vực Cấm” chỉ dành cho người lớn (ví dụ: tủ thuốc, bình nước nóng, máy giặt đang chạy). Dán một biểu tượng cảnh báo nhỏ (như một dấu X/ dấu đỏ) để Bé dễ dàng ghi nhớ.

Khen ngợi sự chủ động: Khi Bé chủ động tránh xa một vật nguy hiểm (dù chỉ là vô tình) hoặc khi Bé hỏi “Mẹ ơi, cái này có sắc không?” trước khi chạm vào, Ba Mẹ hãy ngay lập tức khen ngợi Bé: “Đúng rồi! Con đã nhớ hỏi Ba/Mẹ trước khi chạm vào. Con giỏi quá! Đây là cách mình giữ an toàn đấy!”

Sự tò mò của Bé là một món quà để giúp Bé phát triển, và nhiệm vụ của Ba Mẹ là hướng dẫn Bé sử dụng món quà đó một cách an toàn, chứ không phải dập tắt nó bằng sự sợ hãi. Việc chọn giải thích thay vì quát mắng là một quá trình tốn thời gian hơn, nhưng hiệu quả mang lại là vĩnh viễn. Ba Mẹ không chỉ giúp Bé tránh xa nguy hiểm mà còn dạy Bé kỹ năng tư duy phản biện: hiểu được tại sao phải làm/không làm một điều gì đó.

Khi Bé trưởng thành, Bé sẽ tự động đưa ra những quyết định an toàn dựa trên kiến thức về hậu quả, chứ không phải vì sợ Ba Mẹ giận dữ. Hãy kiên nhẫn, bình tĩnh, và đặt lòng tin vào khả năng học hỏi của Bé các Ba Mẹ nhé!

Daisy Home Preschool

Có bao giờ Ba Mẹ cảm thấy “bế tắc” khi dành cả tâm huyết nấu một món ngon đầy dinh dưỡng, nhưng Bé lại lắc đầu, nhất quyết không chịu ăn chưa? Đây là tình trạng rất phổ biến ở các Bé nhỏ, vì ở giai đoạn này, Bé đang học cách khám phá và thể hiện sở thích cá nhân. Thay vì căng thẳng, Ba Mẹ có thể xem đây là một phần bình thường trong hành trình tập ăn của Bé và tạo một không khí dễ chịu để Bé thấy ăn uống là chuyện vui. Hãy cùng nhau tìm hiểu những cách tiếp cận nhẹ nhàng, hiệu quả, để bữa ăn không còn là cuộc chiến mà trở thành một trải nghiệm vui vẻ của cả nhà!

1. Không ép Bé ăn: Khi Ba Mẹ đã động viên Bé ăn nhiều lần nhưng Bé vẫn từ chối, hãy cứ nhẹ nhàng dọn đĩa đi sau khoảng 25-30 phút mà không phàn nàn hay dọa nạt. Việc ép ăn chỉ khiến Bé sợ hãi, ghét món ăn và bữa ăn trở thành stress. Ba Mẹ cứ nghĩ đơn giản: Nếu mình không muốn ăn món gì đó, mình cũng không muốn bị ép.

2. Quan sát cảm giác của Bé: Có những ngày Bé mọc răng, hoặc mải mê học kỹ năng mới như đứng hay bập bẹ nói, nên mức ăn giảm là chuyện thường. Đây gọi là biếng ăn sinh lý. Ba Mẹ chỉ cần theo dõi và tôn trọng cảm giác đói – no của Bé, không nên quá sốt ruột. Cơ thể Bé sẽ tự báo hiệu khi Bé đói. Nếu Bé bỏ một bữa không sao, vì thường Bé sẽ ăn bù ở bữa kế tiếp khi cơ thể cần.

3. Kiên nhẫn với thức ăn mới: Bé nhỏ có thể cần 10 đến 15 lần tiếp xúc để chấp nhận một món mới. Cứ mỗi vài ngày, Ba Mẹ lại đặt một miếng nhỏ món đó lên đĩa của Bé. Mục tiêu là để Bé nhìn thấy và nếm thử làm quen dần.

4. “Giấu” một cách khéo léo: Nếu có món Bé kiên quyết từ chối như súp lơ, bí đỏ hay tôm, cá,… Ba Mẹ có thể xay mịn và trộn vào những món Bé vốn thích như cháo, súp hay cơm nắm. Cách này giúp Bé vẫn được nhận dinh dưỡng mà không xảy ra việc phải la hét trên bàn ăn. 

5. Cả nhà cùng ăn chung: Bé học tốt nhất bằng cách quan sát. Nếu thấy Ba Mẹ và anh chị ăn ngon lành, trò chuyện vui vẻ, Bé sẽ muốn bắt chước ăn theo. Ngoài ra, trong bữa ăn nên hạn chế mở tivi hay điện thoại để Bé dễ tập trung vào thức ăn hơn.

6. Khen ngợi tạo động lực: Chỉ cần Bé ăn thử một thìa món mới, cũng đã là bước tiến quan trọng. Một câu khen ngợi từ Ba Mẹ và cả nhà như “Con giỏi quá, cảm ơn con đã thử món Ba Mẹ nấu nhé” đủ để Bé cảm thấy vui vẻ và muốn ăn thêm.

7. Giữ đúng nhịp đói – no cho Bé: Trước bữa chính 1.5 đến 2 tiếng, hạn chế sữa, bánh, nước ngọt. Khi Bé không thấy đói, Bé dễ dàng cảm thấy bất cứ món gì cũng trở nên “không ngon”. Việc đói đúng lúc giúp bữa ăn tự nhiên hơn nhiều.

Khi Bé không chịu ăn, vấn đề thường không chỉ nằm ở món ăn, mà ở trải nghiệm của Bé trong bữa ăn. Khi Ba Mẹ giữ không khí nhẹ nhàng, tôn trọng cảm xúc và nhịp đói – no của Bé, Bé sẽ tự tin hơn và sẵn sàng thử nhiều món mới theo nhịp riêng của mình. Ba Mẹ càng bình tĩnh, Bé sẽ dần cảm nhận được ý nghĩa của bữa ăn đó là một khoảng thời gian vui vẻ, ấm áp của cả nhà.

Daisy Home Preschool

Nhiều Ba Mẹ nghĩ rằng, việc chia sẻ kế hoạch hằng ngày của người lớn với Bé là không cần thiết, chỉ cần dặn dò Bé lúc cần là đủ. Nhưng Ba Mẹ biết không, chính suy nghĩ tưởng chừng hợp lý ấy lại vô tình biến Bé yêu của chúng ta thành những “hành khách” thụ động trên chính con tàu cuộc sống của mình. Bé chỉ biết được đưa đi, được làm theo hướng dẫn, nhưng không hề biết đích đến, không hiểu rõ hành trình, và hoàn toàn mất đi quyền chủ động.

Đã đến lúc Ba Mẹ trao cho Bé tấm bản đồ để Bé trở thành “Thuyền trưởng nhỏ” trong gia đình lớn của mình rồi đó. Việc chia sẻ kế hoạch hằng ngày chính là chiếc chìa khóa khai mở sự tự tin, kỷ luật và niềm vui hợp tác cho Bé, ngay cả khi Ba Mẹ bận rộn nhất.

Việc Ba Mẹ chia sẻ và cùng Bé xây dựng “Kế hoạch hằng ngày” không phải là để bắt Bé phải cứng nhắc làm theo, mà là để trao cho Bé một món quà vô giá, đó chính là cảm giác an toàn, tự tin và niềm vui hợp tác cho Bé, ngay cả khi Ba Mẹ bận rộn nhất. Đây là nền tảng vững chắc để Bé phát triển một tâm hồn bình yên và một bộ óc biết sắp xếp. Hãy cùng khám phá những lợi ích tuyệt vời và cách áp dụng dễ dàng ngay hôm nay nhé.

🌸 Xây dựng cảm giác an toàn và tự chủ

Ba Mẹ hãy tưởng tượng, khi chúng ta đi du lịch mà không có bản đồ hay Google Maps, ta sẽ cảm thấy lo lắng và dễ lạc lối đúng không, và Bé cũng vậy. Kế hoạch hằng ngày chính là “kim chỉ nam” giúp Bé an tâm, ít quấy và tăng sự tự tin.

🌸 Gieo mầm kỹ năng kỷ luật sống

Mục tiêu lớn nhất của chúng ta là dạy Bé tự lập. Kế hoạch hằng ngày chính là công cụ hữu hiệu nhất để Bé:

– Làm quen với thời gian: Bé học được khái niệm về thời gian một cách trực quan, không khô khan: “Mẹ cho con thêm 5 phút cuối để hoàn thành bức tranh nhé!” thay vì “Nhanh lên! Hết giờ rồi!”. Bé dần hiểu được giá trị của sự đúng giờ.

– Có trách nhiệm cá nhân: Khi kế hoạch có mục “Dọn dẹp đồ chơi” hoặc “Giúp Ba Mẹ nhặt rau”, Bé hiểu rằng những công việc này là một phần tất yếu của ngày. Bé sẽ tự động thực hiện mà không cần Ba Mẹ phải nhắc đi nhắc lại, từ đó hình thành tính trách nhiệm một cách tự nhiên.

Để kế hoạch không trở nên cứng nhắc hay khô khan, Ba Mẹ có thể áp dụng 3 bước nhỏ nhưng hiệu quả dưới đây:

📝 Cùng Bé thiết kế: Ba Mẹ hãy dùng một tấm bảng từ, bảng trắng hoặc giấy A0, dán các hình ảnh hoặc tự vẽ các hoạt động (hình vẽ bàn chải đánh răng, bát cơm, cái giường…).

🎨 Cá nhân hóa: Cho phép Bé chọn màu sắc, trang trí và sắp xếp thứ tự các thẻ hoạt động. Việc này giúp Bé cảm thấy gắn bó với kế hoạch của mình.

🗣 “Họp” gia đình ngắn: Mỗi tối, trước khi đi ngủ, hãy dành 5 phút cùng Bé ôn lại: “Ngày mai chúng ta sẽ có những việc gì? Con nhớ không?” Đây cũng là lúc Ba Mẹ lồng ghép những điều tích cực: “Sáng mai, sau khi ăn sáng, con sẽ gặp cô giáo và các bạn yêu quý ở trường!”.

📍 Sử dụng ngôn ngữ “định vị”: Luôn dùng từ ngữ liên kết các hoạt động: “Chúng ta sẽ đi tắm sau khi ăn tối và trước khi đọc truyện.” Bé sẽ hình dung được vị trí của hoạt động trong chuỗi sự kiện.

💫 Chấp nhận thay đổi và giải thích để Bé hiểu: Nếu hôm nào có việc đột xuất, Ba Mẹ hãy chia sẻ với Bé: “Hôm nay, kế hoạch thay đổi một chút vì công việc của Ba. Chúng ta sẽ làm X thay cho Y. Con thấy thế nào?”. Đây là cách dạy Bé về kỹ năng thích ứng.

👨‍👩‍👧‍👦 Khen ngợi “đúng điểm”: Khi Bé làm theo kế hoạch, Ba Mẹ đừng chỉ nói “Con giỏi quá!”, mà hãy khen cụ thể hơn “Mẹ rất vui vì con đã tự giác dọn dẹp đồ chơi đúng giờ để chúng ta kịp đi bơi. Con là người bạn quản lý thời gian thật tuyệt vời!”.

Việc Ba Mẹ chia sẻ kế hoạch hằng ngày không phải là kiểm soát, mà là sự quan tâm sâu sắc và tôn trọng đối với cuộc sống của Bé. Nó là một cách thể hiện tình yêu thương: “Ba Mẹ muốn con cảm thấy an toàn, tự tin và chủ động trong mọi việc.”

Ba Mẹ hãy thử bắt đầu ngay từ tối nay, cùng Bé dán lên tường tấm “Bản đồ ngày mới” đầu tiên của mình. Chắc chắn Ba Mẹ sẽ thấy những thay đổi tích cực đáng kinh ngạc từ chính Bé yêu của mình!

Daisy Home Preschool

Hẳn là Ba Mẹ đã không ít lần rơi vào tình huống dở khóc dở cười này: Con khăng khăng chọn một chiếc áo, hay một món đồ chơi mà bạn thấy không đẹp, không hợp,… Điều này khiến Ba Mẹ dễ dàng buột miệng: “Món này xấu quá!”, “Sao con lại chọn cái đó, mẹ mua cái này đẹp hơn nhiều!”, hoặc là một cái lắc đầu ngao ngán.

Chúng ta, những người lớn, luôn nhìn mọi thứ qua lăng kính thẩm mỹ, sự tiện dụng, và quan niệm xã hội. Nhưng với các Bé nhỏ, khái niệm “xấu” hay “đẹp” gần như chưa tồn tại. Điều Bé quan tâm không phải là “hợp mốt” hay “tinh tế”, mà là “Con thích!” và “Con tự chọn!”. Vì vậy, khi Ba Mẹ chê món đồ Bé chọn, đó không chỉ là chê một vật dụng mà còn đang vô tình phủ nhận cảm xúc và sự tự tin đầu đời của Bé. Hãy cùng Daisy Home khám phá vì sao Ba Mẹ nên tôn trọng lựa chọn của Bé, và làm thế nào để biến việc chọn đồ trở thành một cơ hội giáo dục tuyệt vời nhé!

Việc chấp nhận một món đồ “không đẹp” trong mắt người lớn thực chất là chấp nhận cả một quá trình phát triển bên trong của Bé. Có 3 lợi ích cốt lõi khi Ba Mẹ tôn trọng lựa chọn của Bé:

🧤 Nuôi dưỡng sự tự tin và khả năng tự chủ

Dù còn nhỏ, Bé vẫn là một cá nhân độc lập, có sở thích và gu riêng. Khi được tự chọn món đồ của mình:

Đó là cách Bé thể hiện “con là ai”: Chiếc váy tím hay cái nón tai thỏ mà Ba Mẹ thấy “lạ lẫm” lại chính là cách Bé bày tỏ cá tính. Khi Ba Mẹ tôn trọng lựa chọn đó, Bé sẽ cảm nhận được thông điệp: “Ba Mẹ yêu thương và chấp nhận con, đúng với con người con.”

Bé học cách ra quyết định: Mỗi lựa chọn, dù nhỏ, đều là cơ hội để Bé rèn luyện khả năng tự chủ. Nếu bị chê bai hoặc bị ép chọn, Bé sẽ dần mất tự tin, sợ sai, và quen phụ thuộc vào người khác khi ra quyết định.

🧤 Bài học về trách nhiệm và tự đánh giá được học từ kinh nghiệm thực tế

Thay vì can thiệp ngay từ đầu, hãy để Bé trải nghiệm hệ quả từ lựa chọn của mình miễn là vẫn an toàn.

Bé chọn, Bé chịu trách nhiệm: Nếu Bé chọn chiếc giày dễ bẩn, chiếc cặp quá nặng, hay món đồ chơi dễ hỏng, đó là bài học thực tế nhất. Ba Mẹ không cần chê, chỉ cần nhẹ nhàng đặt câu hỏi: “Con thấy chiếc giày này mình phải vệ sinh thường xuyên không?”, “Lần sau mình nên chọn món đồ thế nào thì sẽ bền hơn nhỉ?”

Phát triển tư duy phản biện: Bé học cách tự đánh giá “Món đồ này đẹp, nhưng không tiện dụng”, hay “Màu này mình thích, nhưng khó phối đồ.” Quá trình này giúp Bé hiểu rằng một quyết định cần có sự cân nhắc giữa sở thích và tính thực tế.

🧤 Tăng cường sự gắn kết và hợp tác

Việc tôn trọng lựa chọn của Bé tạo ra một bầu không khí tích cực trong gia đình nhờ:

Giảm thiểu xung đột: Khi Ba Mẹ chấp nhận một phần nào đó, Bé sẽ cảm thấy được thấu hiểu và hợp tác hơn trong những vấn đề khác. Điều này giúp giảm bớt những cơn giận dữ, chống đối thường thấy ở Bé nhỏ khi cảm thấy bị áp đặt.

Ba Mẹ là người đồng hành: Thay vì là người đánh giá, Ba Mẹ trở thành người tư vấn, gợi mở cho Bé những lựa chọn tốt hơn. Sự tin tưởng này là cầu nối vô hình, giúp Bé dễ dàng chia sẻ mọi chuyện với Ba Mẹ khi lớn lên.

Vậy Ba Mẹ nên làm gì để hỗ trợ Bé trong việc lựa chọn tốt hơn?

1️⃣ Chọn trong giới hạn an toàn

Ba Mẹ có thể chuẩn bị sẵn một vài lựa chọn phù hợp, rồi để Bé tự quyết định: “Con có thể chọn bất kỳ chiếc áo nào trong ba chiếc này nhé!”. Cách này vừa giúp Bé tự chủ, vừa đảm bảo tính thực tế.

2️⃣ Gợi mở thay vì phán xét

Thay vì nói “Cái này xấu quá!”, Ba Mẹ hãy thử hỏi:

“Con thích chiếc áo này nhất ở điểm nào?”

“Màu này đặc biệt thật, con nghĩ nó có dễ bị bẩn không?”

Những câu hỏi mở giúp con suy nghĩ sâu hơn mà vẫn cảm thấy được tôn trọng.

3️⃣ Tôn trọng quyết định cuối cùng của Bé

Sau khi đã cùng thảo luận, nếu Bé vẫn giữ lựa chọn của mình, Ba Mẹ hãy vui vẻ chấp nhận:

“Được rồi, đó là quyết định của con. Hãy dùng nó thật vui con nhé!”

Bởi vì điều quan trọng không phải là món đồ, mà là niềm tin và sự tự tin Bé nhận được sau mỗi lần được tự chọn.

Một chiếc áo, một đôi giày, hay món đồ chơi chỉ là những điều nhỏ bé, nhưng việc Bé được tự chọn, tự trải nghiệm, tự chịu trách nhiệm lại là bước đi quan trọng trên hành trình trưởng thành. Khi Ba Mẹ học cách “buông nhẹ” một chút, Bé sẽ học được cách làm chủ bản thân. Và đôi khi, giữa những món đồ “không hợp mắt người lớn”, lại ẩn chứa một tâm hồn đang nảy nở sự tự tin và cá tính riêng của Bé.

Daisy Home Preschool