Author: daisyhome

“Mẹ ơi, con chán quá!”, “Ba ơi, con không có gì chơi hết!” – đây là những câu nói xuất hiện rất thường xuyên trong các gia đình hiện đại. Phản xạ quen thuộc của Ba Mẹ là nhanh chóng giúp Bé tìm cách lấp đầy khoảng trống ấy như đưa điện thoại, bật iPad, mở tivi, hoặc mang ra một món đồ chơi mới,… Và đôi khi, Ba Mẹ thấy khó hiểu: “Đồ chơi nhiều thế mà sao con vẫn chán?”

Nhưng Ba Mẹ biết không, đằng sau câu nói ấy không chỉ là sự rảnh rỗi, đó là một cơ hội vàng để Bé phát triển sự sáng tạo và khả năng tự lập. Hãy cùng Daisy Home nhìn nhận “cơn chán” của Bé dưới một góc nhìn mới mẻ, và Ba Mẹ sẽ thấy đây không phải vấn đề cần dập tắt, mà là một khoảnh khắc rất đáng trân trọng.

💁‍♀️ Trước khi tìm cách giúp Bé “hết chán”, Ba Mẹ cần hiểu đúng về tình trạng chán, bởi thật ra, chán không phải là điều cần phải được loại bỏ. Ngược lại, nếu được đi qua đúng cách, chán chính là mảnh đất để sự sáng tạo nảy mầm.

Ở những năm đầu đời, não bộ của Bé giống như một cỗ máy luôn đi tìm kích thích mới. Khi đồ chơi, hoạt động hay môi trường xung quanh trở nên quá quen thuộc, não tạm thời “không nhận thêm tín hiệu mới”, tạo ra cảm giác trống rỗng mà Bé gọi là chán.

Điều thú vị là, các nghiên cứu tâm lý chỉ ra rằng: Sự nhàm chán là mảnh đất màu mỡ cho sáng tạo. Khi không có màn hình, không có trò chơi được chuẩn bị sẵn, não bộ của Bé buộc phải quay vào bên trong. Ban đầu có thể là bối rối, khó chịu, thậm chí là mè nheo. Nhưng sau đó, nếu không bị “giải cứu” quá sớm, não bộ sẽ bắt đầu làm việc: nhìn quanh, chạm vào đồ vật, thử kết nối những thứ tưởng như chẳng liên quan. Đây là cách Bé học cách tự chơi, tự suy nghĩ, tưởng tượng, tự tìm niềm vui – những kỹ năng rất quan trọng cho khả năng tập trung và tự lập sau này.

Dưới đây sẽ là những gợi ý giúp Ba Mẹ đồng hành cùng “cơn chán” của Bé:

🌱 Đừng vội dập tắt cơn chán

Nếu lúc nào Ba Mẹ cũng bày sẵn trò, Bé sẽ mất đi khả năng tự tìm tòi. Khi Bé than chán, Ba Mẹ hãy cứ thản nhiên chấp nhận nó bằng cách xác nhận đơn giản: “Ừ, chán một chút cũng không sao đâu, con ngồi nghỉ 1 xíu hoặc thử nghĩ xem có ý tưởng trò chơi nào mới không nhé”. Điều này sẽ giúp Bé hiểu rằng “chán” không phải là một vấn đề nghiêm trọng cần phải loại bỏ ngay, đồng thời khuyến khích não bộ tự tìm cách tạo ra trò chơi.

🌱 Quy tắc “15 phút kết nối”

Đôi khi, câu “Con chán quá” thực chất là “Ba/Mẹ ơi, chơi với con một chút đi”. Thay vì đưa điện thoại hay trò chơi, Ba Mẹ có thể dành khoảng 15 phút hoàn toàn tập trung cho Bé: cùng nhảy nhót, vật lộn hay ngồi xuống nghe Bé kể chuyện. Khi được “nạp đầy năng lượng kết nối”, Bé sẽ dễ dàng tự chơi tiếp mà không còn bám lấy Ba Mẹ nữa.

🌱 Đừng đưa “đáp án”, hãy đưa “nguyên liệu”

Thay vì đưa sẵn “đáp án” cho Bé, Ba Mẹ có thể gợi ý những thử thách nhỏ hoặc khơi gợi sáng tạo. Ví dụ: Bé có thể thử xếp một tòa tháp chỉ bằng một số lượng đồ vật nhất định, hay tìm các vật dụng cùng màu quanh nhà. Bé cũng thích “giúp đỡ” Ba Mẹ những việc nhỏ, như phân loại quần áo, tưới cây hay dọn đồ chơi – điều này vừa giúp Bé cảm thấy mình có ích, vừa kích thích trí tưởng tượng và tư duy logic.

🌱 Thiết lập “Trạm cứu hộ cơn chán”

Đây có thể là cách giải quyết triệt để và mang tính hệ thống cho những lần sau, Ba Mẹ hãy:

Chuẩn bị một chiếc lọ hoặc hộp nhỏ.

Cùng Bé viết/vẽ lên những mẩu giấy các hoạt động Bé có thể tự làm, ví dụ: tưới cây, vẽ hình siêu nhân, xếp hình, soi gương làm mặt xấu, nấu ăn cho bạn thỏ,…

Khi Bé than chán, Ba Mẹ có thể chỉ tay về phía chiếc lọ: “Nhiệm vụ bí mật của con đang ở trong đó, ra bốc thăm xem hôm nay là gì nào!”.

Chỉ một câu nói đơn giản như vậy, Bé sẽ tự động tìm ra hoạt động và tập trung làm mà không cần nhờ người lớn.

“Chán” chính là khoảng lặng để sự sáng tạo lên tiếng. Một đứa trẻ biết đối mặt với sự buồn chán sẽ trở thành một đứa trẻ có nội tâm phong phú, biết tự lập và không bị phụ thuộc vào các thiết bị điện tử. Hãy để Bé được loay hoay, được nằm dài trên sàn nhìn trần nhà, hay lật giở những món đồ chơi cũ. Chính trong những khoảnh khắc “chán chường” đó, Bé sẽ học được cách lắng nghe bản thân và nảy ra những ý tưởng mà ngay cả Ba Mẹ cũng phải bất ngờ.

Daisy Home Preschool

“Nhắt Stuart” ra đời vào năm 1945, trong bối cảnh nước Mỹ vừa bước ra khỏi chiến tranh, khi con người bắt đầu khao khát những câu chuyện dịu dàng, có thể xoa dịu và khơi lại niềm tin vào sự tử tế của đời sống. E. B. White đã không viết một câu chuyện lớn lao hay bi tráng, ông chọn kể về một sinh linh rất nhỏ – nhỏ đến mức dễ bị bỏ qua – để nói về những điều căn bản nhất của hạnh phúc: được yêu thương, tin tưởng và tự do lớn lên theo cách của mình.

Stuart xuất hiện trong gia đình Little như một điều kỳ lạ. Cậu bé xíu, trông giống một chú chuột, nhưng lại là con trai ruột của ông bà Little, có suy nghĩ, cảm xúc và lòng tự trọng như bất kỳ đứa trẻ nào. Không có lời giải thích nào được đưa ra, và cũng chẳng ai trong gia đình cố gắng lý giải điều ấy. Stuart đơn giản được đón nhận, đặt tên và sống cùng mọi người trong ngôi nhà ấm áp giữa thành phố New York đông đúc. 

Cuộc sống của Stuart không hề dễ dàng, bởi vốn dĩ thế giới xung quanh được thiết kế cho những cơ thể to lớn hơn cậu rất nhiều: cầu thang cao, cống rãnh sâu, gió mạnh, và cả những ánh nhìn nghi hoặc. Nhưng Stuart không vì thế mà thu mình. Cậu học cách thích nghi, lái chiếc thuyền đồ chơi giữa hồ nước mênh mông, đối diện với Snowbell bằng sự thông minh, và còn tự xoay xở trong những tình huống mà một đứa trẻ bình thường có lẽ chẳng bao giờ phải nghĩ tới. Mỗi thử thách dường như để minh chứng rằng lòng dũng cảm không phải lúc nào cũng gắn với những chiến công lớn, đôi khi chỉ là không bỏ cuộc trước những bất tiện rất nhỏ hằng ngày.

Trong hành trình ấy, mỗi nhân vật xuất hiện đều góp phần giúp Stuart hiểu thêm về thế giới và chính mình. Cha của Stuart là người luôn tin tưởng con, không phóng đại sự yếu ớt hay phủ nhận khả năng của cậu. Mẹ Stuart dịu dàng và chu đáo, mang đến cảm giác an toàn để cậu dám thử và dám sai. Anh trai George đại diện cho thế giới trẻ thơ bình thường mà Stuart không thể hoàn toàn hòa nhập, nhưng chính sự khác biệt ấy đã giúp Stuart học cách chấp nhận mình.

Rồi Margalo xuất hiện – chú chim nhỏ mang theo sự dịu dàng và tự do. Tình bạn giữa Stuart và Margalo không ồn ào, nhưng đủ gắn bó để cậu sẵn sàng hành động. Cuộc hành trình tìm Margalo đưa Stuart rời khỏi sự an toàn quen thuộc, bước ra thế giới rộng lớn hơn rất nhiều so với cơ thể bé nhỏ của mình. 

Dù câu chuyện khép lại với một kết thúc mở, không lời hứa hẹn chắc chắn, người đọc vẫn cảm nhận được hành trình ấy, tự thân nó, đã là một sự trưởng thành. Nhỏ bé giữa thế giới rộng lớn, Nhắt Stuart không trở thành người hùng, cũng không chiến thắng tất cả. Cậu chỉ tiếp tục bước đi, với lòng tin lặng lẽ rằng mình có quyền tồn tại và tìm kiếm hạnh phúc. Và có lẽ, đó chính là món quà đẹp nhất mà E. B. White dành cho trẻ nhỏ và cả người lớn chúng ta.

Daisy Home Preschool

Có bao giờ Ba Mẹ đứng giữa hai luồng ý kiến trái chiều khi Bé yêu cứ khóc không ngừng? Một bên muốn làm mọi cách để Bé nín ngay vì xót con và sợ tiếng khóc làm ồn. Một bên lại lo rằng nếu dỗ dành quá mức, Bé sẽ quen khóc để vòi vĩnh, trở nên phụ thuộc.

Vậy Bà Mẹ nên làm gì khi đứng trước cơn khóc của Bé? Hãy cùng Daisy Home tìm hiểu về điều này đối với trẻ từ 1 – 2 tuổi, trong bài dưới đây nhé!

❓ Tại sao Bé lại dễ khóc “khủng khiếp” đến thế?

Ở độ tuổi 1-2, não bộ của Bé đang trải qua một giai đoạn bùng nổ nhưng lại mất cân bằng. Khi Bé khóc, Bé thực sự bị lạc lối trong chính cảm xúc của mình mà không biết cách thoát ra. Tiếng khóc là ngôn ngữ chính khi đó, vì vốn từ còn ít, khóc là cách duy nhất để Bé nói rằng: “Con đang quá tải, con cần sự giúp đỡ!”.

Mỗi cơn khóc đều có ý nghĩa và là cách Bé gửi thông điệp đến Ba Mẹ. Vậy có nên dỗ Bé nín ngay hay mặc kệ để Bé tự ngắt cơn?

Nếu dỗ nín ngay bằng cách đánh lạc hướng hoặc đáp ứng vô điều kiện, Ba Mẹ vô tình tước mất cơ hội để Bé học cách đối diện với nỗi buồn. Bé sẽ hiểu rằng: “Cứ khóc là có phần thưởng”, hoặc “Cảm giác khó chịu này là xấu, mình phải trốn tránh nó”. Nhưng nếu mặc kệ để Bé khóc một mình, Bé sẽ cảm thấy bị bỏ rơi trong lúc sợ hãi nhất. Điều này không giúp Bé mạnh mẽ hơn, mà chỉ khiến Bé cảm thấy thế giới này không an toàn.

Vậy chìa khóa ở đây là gì? Đó là thay vì bắt Bé nín hoặc bỏ mặc, hãy cho phép Bé được khóc, nhưng khóc trong sự hiện diện an toàn của Ba Mẹ. Ba Mẹ hãy thử áp dụng 3 bước dưới đây khi cơn bão của Bé ập đến:

🌼 Bước 1: Trước tiên Ba Mẹ cần giữ bình tĩnh cho chính mình vì Bé sẽ nhìn vào gương mặt Ba Mẹ để biết tình hình có nghiêm trọng không. Nếu Ba Mẹ cuống quýt hay giận dữ, Bé sẽ càng khóc to hơn. Ba Mẹ có thể hít thở sâu và tự nhủ: “Con không hư, chỉ con đang có cảm xúc quá lớn thôi”.

🌼 Bước 2: Giúp Bé gọi tên cảm xúc bằng cách ngồi xuống ngang tầm mắt Bé và nói: “Con đang rất giận vì đồ chơi này bị gãy đúng không? Ba/Mẹ biết con muốn nó nguyên vẹn. Ba/Mẹ ở đây với con nhé”. Khi cảm xúc được gọi tên, bộ não lý trí của Bé sẽ bắt đầu được kích hoạt để hạ nhiệt cơn bão.

🌼 Bước 3: Để cơn sóng tự đi qua, Ba Mẹ có thể đề nghị: “Con có muốn Ba/Mẹ ôm một cái không?”. Nếu Bé đẩy ra, hãy cứ ngồi gần đó, trong tầm mắt Bé. Sự im lặng đồng hành này giá trị hơn ngàn lời dỗ dành. Khi Bé đã vơi bớt, Bé sẽ tự tìm đến vòng tay Ba Mẹ để được “sạc pin” lại.

Để Bé tự ngắt cơn khóc trong vòng tay ấm áp của Ba Mẹ, mà không đáp ứng mọi yêu cầu sai lệch, chính là bài học đầu đời về trí tuệ cảm xúc (EQ). Bé học rằng cảm giác tồi tệ rồi sẽ qua đi, và dù có chuyện gì xảy ra, Ba Mẹ vẫn luôn ở bên, yêu thương và bảo vệ Bé.

Daisy Home tin rằng, trong những giây phút Bé khóc, chính sự hiện diện bình tĩnh, yêu thương và kiên nhẫn của Ba Mẹ mới là “liều thuốc” giúp Bé học cách đối mặt với cảm xúc của mình một cách vững vàng nhất.

Daisy Home Preschool

Nuôi dạy một em bé nhỏ luôn là hành trình đầy ắp những điều dễ thương, bất ngờ và đôi khi là những tình huống “khóc cười lẫn lộn”. Trong niềm vui đó, Ba Mẹ thường có xu hướng kể cho ông bà, bạn bè hay đồng nghiệp những câu chuyện đáng yêu, đôi chút vụng về, một vài lỗi nhỏ trong ngày của Bé. Điều này xuất phát từ cảm xúc tự nhiên: muốn chia sẻ niềm vui, muốn tìm sự đồng cảm, lời khuyên, hoặc đơn giản chỉ là muốn mọi người hiểu thêm về gia đình mình.

Nhưng với Bé, những câu chuyện ấy lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Điều mà Ba Mẹ nghĩ là “chuyện nhỏ để kể cho vui”, đôi khi lại khiến Bé cảm thấy bị phơi bày, bị đánh giá, hoặc lặng lẽ đánh mất niềm tin vào người mà Bé yêu thương nhất.

Dưới đây là những lý do quan trọng giúp Ba Mẹ cân nhắc kỹ hơn trước khi chia sẻ câu chuyện của Bé với một ai đó.

🐣 Bé tuy nhỏ nhưng cảm nhận của Bé rất sâu

Bé dưới 5 tuổi chưa thể diễn đạt rõ ràng bằng lời nhưng cảm xúc của Bé lại rất tinh tế, nhạy cảm. Những trải nghiệm như té ngã, khóc nhè, tranh đồ chơi hay làm bẩn quần áo… đều là những điều thật với Bé. Khi Ba Mẹ mang chúng ra kể trước mặt người khác, dù là để vui hay để tìm sự đồng cảm, Bé vẫn có thể cảm thấy: “Sao chuyện của mình lại bị nói ra?”, “Chắc mình làm ba mẹ buồn.”, “Mình không được như những gì ba mẹ mong đợi.” Những cảm xúc nhỏ bé ấy, tích tụ theo thời gian, có thể khiến Bé thu mình hơn hoặc dễ tự ti trước người khác.

🐣 Bé học cách tôn trọng bản thân và người khác từ chính cách Ba Mẹ tôn trọng Bé.

Cách Ba Mẹ nói về Bé, giữ gìn chuyện riêng của Bé hay bảo vệ cảm xúc của Bé chính là ví dụ đầu tiên để Bé hiểu thế nào là ranh giới cá nhân. Khi Ba Mẹ không đem chuyện của Bé ra kể để cho vui, để so sánh hay để bình phẩm, Bé cảm nhận được rằng: “Câu chuyện của mình là của mình”, “Cảm xúc của mình được lắng nghe”, “Mình được an toàn trong vòng tay ba mẹ.” Chính cảm giác được tôn trọng ấy giúp Bé hiểu rằng mỗi người đều có ranh giới, có cảm xúc và có quyền được bảo vệ. Từ đó, Bé lớn lên tự tin hơn, biết nói “không” khi cần, biết bảo vệ chính mình và cũng biết tôn trọng ranh giới của người khác trong các mối quan hệ sau này.

🐣 Không phải ai cũng biết cách yêu thương và hiểu Bé như Ba Mẹ

Khi Ba Mẹ kể chuyện về Bé, Ba Mẹ thường nghĩ người nghe sẽ cảm thông, sẽ hiểu rằng Bé chỉ là một đứa trẻ đang lớn lên mỗi ngày. Nhưng sự thật là không phải ai cũng có đủ sự dịu dàng và kiên nhẫn để nhìn Bé với tấm lòng của Ba Mẹ, nên đôi khi một câu chuyện nhỏ về Bé lại trở thành đề tài để người khác bình luận theo góc nhìn của họ như: “Bướng quá”, “Mít ướt ghê?”, “Chắc được nuông chiều rồi”. Những câu nói tưởng như vô tình ấy có thể khiến hình ảnh của Bé bị gán nhãn sai, bị nhìn nhận qua lăng kính tiêu cực mà chính Ba Mẹ cũng không mong muốn. Trong khi đó, Bé đang cần được nhìn bằng ánh mắt công bằng và yêu thương, chứ không phải qua những câu chuyện bị kể lại thiếu đầy đủ hoặc bị phóng đại. Khi Ba Mẹ giữ câu chuyện của Bé đúng chỗ, Bé được bảo vệ khỏi những đánh giá không cần thiết và có cơ hội được phát triển theo nhịp riêng của mình.

🐣 Bé có thể mất niềm tin vào Ba Mẹ

Khi Ba Mẹ kể chuyện riêng của Bé ra ngoài, Bé có thể bắt đầu cảm thấy không an toàn với chính những người yêu thương nhất. Những khoảnh khắc xấu hổ hoặc câu chuyện của Bé bị nhắc lại trước người khác sẽ khiến Bé nghĩ: “Nếu mình kể chuyện này, Ba Mẹ sẽ lại kể ra ngoài”, “Mình không muốn Ba Mẹ buồn hay người khác cười mình.”

Dần dần, Bé sẽ ngại chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ hay khó khăn của mình với Ba Mẹ, thậm chí giữ bí mật để tránh bị phơi bày hay bị chê trách. Khi niềm tin này bị tổn hại, mối quan hệ giữa Ba Mẹ và Bé sẽ khó gần gũi, và Bé sẽ mất đi cơ hội học cách tin tưởng, dựa vào Ba Mẹ trong những lúc cần nhất.

❓ Vậy khi nào Ba Mẹ có thể chia sẻ câu chuyện của Bé và chia sẻ thế nào để không làm Bé cảm thấy tổn thương?

Không phải lúc nào cũng phải giữ kín hay không kể gì về Bé. Ba Mẹ vẫn có thể chia sẻ thông tin về con khi thực sự cần thiết như:

🔹 Khi cần trao đổi với giáo viên, chuyên gia, bác sĩ để hỗ trợ sự phát triển của Bé.

🔹 Khi câu chuyện mang tính tích cực hoặc truyền cảm hứng, không làm Bé xấu hổ.

🔹 Khi Bé đã lớn hơn và đồng ý cho Ba Mẹ kể.

Ngoài ra, Ba Mẹ hãy lưu ý một số nguyên tắc quan trọng khi kể chuyện về Bé:

✅ Tránh kể những chuyện khiến con mất mặt, ví dụ như: tè dầm, sợ bóng tối, ăn vạ, ngã, vụng về, chậm hơn bạn…

✅ Không dùng câu chuyện của Bé để gây cười hoặc để so sánh

✅ Khi muốn kể, hãy nói theo hướng tôn trọng: “Con mình đang học cách kiểm soát cảm xúc” thay vì “Nó khóc suốt, làm mình mệt vô cùng”

✅ Ba Mẹ có thể đặt mình vào Bé để suy nghĩ trước khi kể một chuyện gì đó như: Nếu mình là con, mình có muốn nghe người lớn kể chuyện này không?

✅ Với Bé lớn hơn 4 – 5 tuổi, Ba Mẹ có thể hỏi Bé trước khi chia sẻ điều gì đó liên quan đến Bé. Nếu Bé không thích, Ba Mẹ hãy tôn trọng và giữ lại câu chuyện giúp Bé.

Daisy Home hiểu rằng Ba Mẹ nào cũng thương con, nhưng thương đôi khi cần thêm sự tinh tế. Một lời kể vô tình có thể khiến Bé thu lại trái tim mình, nhưng một sự tôn trọng nhỏ bé mỗi ngày lại có thể mở ra cả thế giới đối thoại và tin tưởng giữa Ba Mẹ và Bé. Khi Ba Mẹ giữ riêng tư cho Bé, Ba Mẹ đang gieo vào Bé cảm giác an toàn để lớn lên mạnh mẽ, tự tin và là chính mình.

Daisy Home Preschool

Nếu Ba Mẹ để ý, hầu hết những thói quen tốt của Bé hôm nay như rửa tay, cất đồ chơi hay đi ngủ đúng giờ,.. đều bắt đầu từ những lần Ba Mẹ kiên nhẫn đồng hành. Và thói quen ngồi ăn đúng nơi cũng vậy, bởi với Bé nhỏ, việc chạy nhảy, khám phá xung quanh luôn thú vị hơn ngồi vào ghế. Vì thế, nếu không được hướng dẫn rõ ràng, Bé rất dễ hình thành thói quen ăn ở bất kỳ đâu: trên sofa, ngoài sân hay vừa chơi vừa nhai. Điều này khiến Ba Mẹ vất vả, còn Bé thì không biết ranh giới để tự hình thành nề nếp.

Hôm nay, Daisy Home muốn chia sẻ với ba mẹ vì sao thói quen này quan trọng và cách tạo lập một cách nhẹ nhàng, không gây áp lực cho cả nhà.

Vậy, vì sao việc ngồi ăn đúng nơi lại quan trọng?

✅ Đảm bảo an toàn cho Bé

Khi vừa ăn vừa chạy, vừa xem tivi hay nghịch đồ chơi, Bé rất dễ bị phân tâm, từ đó khó kiểm soát động tác nhai và nuốt. Điều này làm tăng nguy cơ hóc sặc. Ngược lại, khi được ngồi vào ghế ăn cố định, Bé giữ được tư thế thẳng, tập trung và ăn uống an toàn hơn rất nhiều.

✅ Bé ăn tốt hơn vì “cơ thể vào chế độ ăn”

Giống như khi bước vào phòng ngủ chúng ta sẽ có cảm giác muốn ngủ, việc ngồi vào ghế ăn, đeo yếm và ở trong không gian quen thuộc giúp Bé hiểu rằng: “À, đây là lúc mình ăn.” Sự nhất quán này giúp hệ tiêu hóa của Bé hoạt động tốt hơn, tạo cảm giác đói tự nhiên, kích thích tiết nước bọt và dịch vị, khiến bữa ăn diễn ra thuận lợi hơn. Việc tách biệt không gian ăn và không gian chơi/nghỉ còn giúp Bé không bị lẫn lộn giữa các hoạt động.

✅ Xây dựng nề nếp và kỷ luật một cách nhẹ nhàng

Khi đã có một chỗ ngồi cố định, Ba Mẹ không cần bế rong, chạy theo hay bật màn hình để dụ ăn. Mỗi bữa ăn trở nên rõ ràng, ngắn gọn và bình yên hơn. Không những vậy, khi được ngồi ăn cùng gia đình, Bé sẽ quan sát và học theo cách người lớn sử dụng muỗng, nhai chậm rãi, xin – mời lịch sự… Đây là những kỹ năng quan trọng cho cảm xúc và giao tiếp sau này của Bé.

Dưới đây sẽ là 5 bước để tập cho Bé ngồi ăn đúng nơi.

1️⃣ Thiết lập “Ghế ăn” và “Không gian ăn” cố định

Với Bé dưới 2 tuổi, một chiếc ghế ăn dặm chắc chắn, có dây an toàn là công cụ hỗ trợ tuyệt vời. Hãy đặt ghế gần bàn ăn gia đình để Bé cảm thấy mình cũng là một thành viên thực sự của bữa cơm. Còn với Bé từ 2 tuổi trở lên, Ba Mẹ có thể chuyển sang ghế riêng cùng bàn để Bé tham gia tự nhiên hơn.

Khi đến giờ ăn, Ba Mẹ hãy đưa Bé vào ghế, không bế rong hay cho Bé chơi để dụ ăn. Ba Mẹ có thể nói chuyện vui vẻ và làm hành động đơn giản để báo hiệu: “Oa, đến giờ ăn rồi! Chúng ta cùng ngồi vào chiếc ghế ăn thôi nào!”

2️⃣ Quy tắc “20 – 30 phút vàng”

Ba Mẹ hãy cố gắng giữ giờ ăn chính tương đối cố định. Việc này giúp dạ dày Bé quen với lịch trình và tạo cảm giác đói tự nhiên khi đến giờ. Một bữa ăn lý tưởng cho Bé chỉ nên kéo dài 20–30 phút. Trong thời gian này, nếu Bé ngồi yên và hợp tác, Ba Mẹ tập trung tương tác và hỗ trợ Bé ăn. 

Khi hết thời gian: Dù bé ăn nhiều hay ít, Ba Mẹ vẫn kết thúc bữa ăn, dọn dẹp và đưa Bé ra khỏi ghế. Qua đó, Bé sẽ hiểu rằng nếu không hợp tác, bữa ăn sẽ kết thúc và bé phải đợi đến bữa sau (không ăn vặt bù). Đây là cách nhẹ nhàng giúp Bé trân trọng giờ ăn hơn.

3️⃣ Loại bỏ tất cả “phần thưởng” gây xao nhãng

Đây là bước cần sự kiên quyết nhất của Ba Mẹ. Tuyệt đối không sử dụng màn hình điện thoại hoặc tivi để dụ Bé ăn, kể cả đồ chơi cũng nên được cất đi khi Bé đang ngồi ghế ăn. Ba Mẹ có thể hát một bài hát ngắn, mô tả món ăn (món này màu đỏ, vị chua ngọt,…) hoặc đơn giản là mỉm cười và tương tác với Bé.

4️⃣ Cách xử lý khi Bé đòi đứng dậy

Nếu Bé bắt đầu quấy khóc hoặc đòi ra khỏi ghế trong thời gian ăn, Ba Mẹ hãy thử cho Bé uống chút nước và nhắc nhở nhẹ nhàng: “Đây là chỗ ngồi ăn của con. Mình chỉ rời khỏi ghế sau khi mình ăn hết thức ăn thôi con”.

Nếu Bé vẫn nhất quyết không ngồi lại, Ba Mẹ có thể nói nhẹ nhàng, dứt khoát: “Mẹ thấy con chưa ăn xong và như vậy không nên rời khỏi ghế. Ba/ Mẹ cũng chưa ăn xong nên cũng chưa đứng lên như vậy. Con nên tập trung ăn hết phần của mình nha!” 

Đôi khi Bé sẽ rất quyết liệt đến mức Ba Mẹ phải chấp nhận cho con rời khỏi bữa ăn. Trong trường hợp đó hãy báo cho Bé biết là Ba Mẹ sẽ phải dọn dẹp bàn ăn và sẽ không có thức ăn bù sau đó. Quy tắc quan trọng ở bước này là Ba Mẹ cần giữ vững lời nói. Bé có thể khó chịu một chút, nhưng đó là cách giúp Bé học được ranh giới.

5️⃣ Luôn khen ngợi ngọt ngào

Ba Mẹ đừng quên dành những lời động viên cho Bé. Nếu Bé ngồi ngoan được 10 phút, hãy khen ngợi ngay: “Ôi, hôm nay con ngồi ăn giỏi quá! Món này ngon con ghê ha”.

Khi Bé cảm thấy được công nhận, Bé sẽ có động lực để hợp tác hơn trong những lần sau.

Tập cho Bé ngồi ăn đúng nơi là một hành trình đòi hỏi sự nhất quán và kiên trì. Sẽ có những bữa ăn chưa trọn vẹn, nhưng điều đó hoàn toàn bình thường. Chỉ cần Ba Mẹ nhẹ nhàng, bình tĩnh và làm gương mỗi ngày, Bé sẽ dần hình thành thói quen tốt này. Khi đó, Ba Mẹ sẽ thấy bữa cơm không còn là áp lực mà trở thành khoảng thời gian thư giãn và vui vẻ của cả gia đình.

Daisy Home Preschool

Đến giờ ăn và giờ đi ngủ nhưng Bé liên tục viện cớ: “Con không đói”, “Cho con chơi thêm chút nữa”, “Con muốn uống nước”, hay “Con cần đi vệ sinh”… Dù mệt mỏi hay đói bụng, Bé vẫn cố gắng trì hoãn bằng mọi cách khiến Ba Mẹ khó hiểu, lo lắng và thậm chí cáu gắt. Tuy nhiên, sự trì hoãn này không phải là hành động “chống đối” vô cớ, đó là một cách giao tiếp của Bé. Việc thấu hiểu nguyên nhân sâu xa sẽ giúp Ba Mẹ thay đổi góc nhìn, từ đó áp dụng các chiến lược hiệu quả, biến sự căng thẳng thành sự kết nối. Hãy cùng Daisy Home khám phá lý do thật sự đằng sau hành vi trì hoãn và tìm cách đồng hành với Bé.

Trì hoãn giờ ăn và giờ ngủ (thường được gọi là Delaying Tactics) là hành vi rất phổ biến ở Bé nhỏ. Dưới đây là bốn lý do chính giải thích tại sao Bé lại làm như vậy:

1️⃣ Trì hoãn là cách Bé tìm kiếm quyền kiểm soát

Từ khoảng 2–6 tuổi, Bé bắt đầu ý thức về quyền lựa chọn. Giờ ăn, giờ ngủ là lúc Bé bị yêu cầu tuân theo, nên việc trì hoãn đôi khi là cách Bé nói: “Con muốn tự quyết định một chút.”/ “Con cũng có quyền được lựa chọn.”

Ba Mẹ có thể cho phép Bé chọn trong phạm vi: Con muốn muỗng màu xanh hay màu vàng, đánh răng trước hay thay đồ ngủ trước. Khi Bé cảm thấy được tự quyết, nhu cầu trì hoãn để giành quyền lực sẽ giảm đi rất nhiều.

2️⃣ Bé khó chuyển trạng thái giữa các hoạt động

Hệ thần kinh của Bé chưa đủ trưởng thành để dễ dàng chuyển từ trạng thái hưng phấn, kích thích (chơi đùa, chạy nhảy) sang trạng thái thư giãn (ăn uống, ngủ nghỉ). Biểu hiện thường thấy là mắt Bé đã díp lại nhưng vẫn nhất quyết đòi chơi hoặc đọc sách. Bé bị “quá tải” và không biết cách tự bình tĩnh lại. Vì vậy, Ba Mẹ hãy thiết lập một vùng đệm để não Bé có thời gian “chuyển trạng thái” bằng cách:

Báo trước 5 – 2 – 1 phút trước khi kết thúc hoạt động.

Dùng đồng hồ cát, hẹn giờ hoặc bài hát tín hiệu.

Nhắc nhẹ nhàng: “Chúng ta chuẩn bị tạm biệt trò chơi nhé”.

3️⃣ Trì hoãn để tìm kiếm sự gắn kết và chú ý từ Ba Mẹ

Buổi tối thường là lúc mọi người quây quần, việc phải rời bỏ không gian chung, tắt đèn, và đi vào phòng riêng có thể kích hoạt cảm giác cô đơn hoặc sợ bỏ lỡ mất niềm vui đang diễn ra bên ngoài. Nhiều Bé trì hoãn không phải vì không muốn ăn hay ngủ, mà vì muốn thêm thời gian tương tác với Ba Mẹ, nhất là trong gia đình bận rộn.

Ba Mẹ có thể:

Dành 10–15 phút “thời gian kết nối 1-1” trước giờ ăn hoặc giờ ngủ.

Khi vào giờ sinh hoạt, giữ bình tĩnh và tránh tranh luận dài dòng (vì điều đó vô tình “thưởng” cho sự trì hoãn).

Khi được yêu thương và kết nối đủ, Bé sẽ hợp tác dễ dàng hơn.

4️⃣ Trì hoãn là dấu hiệu Bé gặp khó khăn

Đôi khi Bé trì hoãn vì sợ đi ngủ một mình, chưa no bụng, còn lo lắng hoặc chưa được vận động đủ. Vì chưa thể diễn đạt cảm xúc, hành vi trì hoãn trở thành cách biểu đạt.

Ba Mẹ hãy hỗ trợ Bé bằng cách:

• Tạo môi trường ăn uống và ngủ nghỉ thoải mái, không cố ép.
• Xây dựng nghi thức trước khi ngủ rõ ràng: vệ sinh cá nhân, đọc sách, ánh sáng dịu.
• Nhẹ nhàng hỏi về cảm xúc của Bé: điều gì làm con khó chịu khi đi ngủ không?”.
• Khi nhu cầu và lo lắng được lắng nghe, Bé hợp tác tự nhiên hơn.

5️⃣ Tính nhất quán của Ba Mẹ quyết định hành vi của Bé

Bé có khả năng học hỏi rất nhanh. Bé sẽ nhanh chóng nhận ra nếu hôm nay Ba Mẹ kiên quyết, hôm sau lại nhượng bộ 5-10 phút, thì trì hoãn sẽ trở thành chiến lược hiệu quả để kéo dài thời gian. Hành vi này không phải bướng bỉnh, mà là Bé đang học hỏi từ kinh nghiệm thực tế về ranh giới của Ba Mẹ.

Vì vậy, Ba Mẹ nên giữ nguyên tắc nhất quán về giờ ăn và giờ ngủ, dùng giọng bình tĩnh, ngắn gọn và tránh tranh luận. Sự bình tĩnh và nhất quán của Ba Mẹ sẽ giúp Bé hiểu ranh giới, cảm thấy an toàn hơn và bớt trì hoãn hơn.

Trì hoãn giờ ăn hay giờ ngủ thường phản ánh nhu cầu được tự quyết, chuyển tiếp nhẹ nhàng, tìm sự kết nối, điều chỉnh cảm xúc và thích nghi với lịch sinh hoạt của Bé. Hiểu căn nguyên “vì sao” đằng sau hành vi sẽ giúp Ba Mẹ bớt căng thẳng hơn, đồng thời có thể nhẹ nhàng dẫn dắt Bé vào nề nếp. Kiên nhẫn, nhất quán Bé sẽ dần hợp tác hơn, chủ động hơn và giờ ăn – giờ ngủ sẽ trở thành khoảng thời gian ấm áp cho cả gia đình.

Daisy Home Preschool 

Mạng xã hội (MXH) là nơi tuyệt vời để lưu giữ kỷ niệm và kết nối với gia đình, bạn bè. Nhưng liệu việc chia sẻ hình ảnh và câu chuyện của Bé có đang vô tình kéo theo những rủi ro không lường trước? Ba Mẹ hãy cùng Daisy Home tìm hiểu về vấn đề này một cách cụ thể nhất, đặc biệt để tránh những rủi ro tiềm ẩn mà việc chia sẻ này có thể đem lại.

📱 Vấn đề quyền riêng tư và dấu vết kỹ thuật số

Bé chưa đủ lớn để hiểu hoặc đồng ý cho Ba Mẹ đăng tải hình ảnh cá nhân. Khi Bé lớn lên, Bé có thể cảm thấy bị xấu hổ hoặc bị xâm phạm khi những hình ảnh riêng tư (như ảnh tắm, ảnh khỏa thân lúc bé, ảnh khóc lóc…) vẫn còn tồn tại trên mạng và bị bạn bè, đồng nghiệp tương lai nhìn thấy.

Hơn nữa, mỗi bức ảnh được đăng tải là một phần của “dấu chân số” của Bé. Hình ảnh đó sẽ tồn tại lâu dài trên Internet, có thể bị sao chép, lan truyền hoặc sử dụng cho mục đích mà Ba Mẹ không mong muốn, gây ảnh hưởng đến Bé sau này (ví dụ: hồ sơ xin việc, các mối quan hệ xã hội).

Vì vậy mỗi khi chia sẻ, Ba Mẹ hãy đặt mình vào vị trí của Bé 15 năm nữa. Bé có muốn bạn bè thấy bức ảnh đó không? Nếu không chắc chắn, hãy cân nhắc cất giữ riêng tư.

📱 Rủi ro bị kẻ xấu lợi dụng

Mạng xã hội là con dao hai lưỡi, vì vậy Ba Mẹ cần đặc biệt cảnh giác với các rủi ro sau:

Bị kẻ xấu lợi dụng: Kẻ xấu có thể lợi dụng hình ảnh và thông tin chi tiết mà Ba Mẹ vô tình chia sẻ (ví dụ: tên đầy đủ, ngày sinh, địa điểm trường học, thói quen đi chơi…) để theo dõi, lừa đảo, hoặc tạo ra mối đe dọa trực tiếp đến Bé và gia đình. Ví dụ: Việc đăng ảnh con mặc đồng phục trường kèm tên trường có thể là thông tin hữu ích cho những kẻ chuyên bắt cóc.

“Thao túng” hình ảnh: Hình ảnh vô tư của trẻ em có thể bị tải xuống, chỉnh sửa và sử dụng cho mục đích thương mại, quảng cáo hoặc thậm chí là lừa đảo, đồi trụy mà Ba Mẹ không hề hay biết. Đây là một rủi ro nghiêm trọng mà Ba Mẹ không thể xem nhẹ.

Vì vậy Ba Mẹ tuyệt đối không đăng những bức ảnh có chứa thông tin nhận dạng cá nhân (địa điểm chính xác, thẻ tên, trường học) và luôn kiểm tra cài đặt bảo mật của bài viết.

📱 Rủi ro về tâm lý và sự phát triển tự nhiên của Bé

Việc được Ba Mẹ chia sẻ quá nhiều trên mạng xã hội có thể tạo ra những tác động tâm lý như:

Áp lực vô hình: Nếu Bé lớn hơn một chút, Bé có thể cảm thấy mình đang phải “diễn” hoặc “sống theo kỳ vọng” để có những bức ảnh đẹp, dễ thương, nhận được nhiều lời khen của người lớn. Điều này ảnh hưởng đến sự phát triển tự nhiên của Bé.

So sánh và áp lực thành tích: Khi Ba Mẹ quá tập trung vào việc đăng tải những thành tích “đáng tự hào” của Bé (con học chữ nhanh, con biết bơi sớm…), Bé có thể vô tình đặt mình vào vòng so sánh với “con nhà người ta” qua mạng xã hội, tạo áp lực không cần thiết.

Một cách đơn giản để tránh điều này là Ba Mẹ hãy đánh giá lại lý do đăng ảnh. Mục đích là lưu giữ kỷ niệm, hay để nhận lời khen, chia sẻ với cộng đồng? Nếu là vì lưu giữ kỷ niệm cho Bé, hãy ưu tiên lưu giữ trong album riêng tư hoặc chia sẻ một cách có chọn lọc, để Bé được tự do và tự tin phát triển theo cách riêng của mình.

Tuy nhiên, thế giới số là một phần không thể thiếu trong thời đại hiện nay, Ba Mẹ có thể áp dụng những cách sau để vừa chia sẻ niềm vui vừa bảo vệ Bé:

✅ Thiết lập quyền riêng tư: Chỉ chia sẻ ở chế độ “Bạn bè” hoặc tạo một danh sách “Bạn thân/gia đình” và chỉ chia sẻ với nhóm đó. Hạn chế kết bạn với người lạ, người không quen biết.

✅ Không tiết lộ thông tin cá nhân: Không đăng ảnh kèm theo đầy đủ họ tên, ngày sinh, tên trường học, lớp học. Tắt tính năng định vị (check-in và location) khi đăng ảnh Bé ở nhà, ở trường.

✅ Chọn lọc hình ảnh: Tuyệt đối không đăng ảnh Bé ở trạng thái nhạy cảm (như ảnh tắm, ảnh thay đồ). Hạn chế đăng ảnh con đang khóc, đang giận dữ, trừ khi đó là một câu chuyện giáo dục có ý nghĩa và đã được che mặt hoặc chỉnh sửa.

✅ Lưu giữ kỷ niệm riêng: Ba Mẹ có thể tạo một album ảnh gia đình, một group chat Zalo/Messenger/Facebook chỉ có những thành viên thân thiết nhất để chia sẻ mà không phải lo lắng về quyền riêng tư.

✅ Hỏi ý kiến Bé: Khi Bé lớn hơn và bắt đầu có ý thức (khoảng 5-6 tuổi), Ba Mẹ hãy hỏi ý kiến Bé trước khi đăng. Điều này cũng dạy Bé rằng cơ thể và hình ảnh của Bé là riêng tư và Bé có quyền nói “Không” với việc chia sẻ.

✅ Chia sẻ tích cực, chuyên nghiệp: Nếu Ba Mẹ muốn chia sẻ mang tính truyền cảm hứng, giáo dục hoặc kinh doanh (KOL), hãy chú ý kiến thức, lựa chọn hình ảnh phù hợp và giữ an toàn cho Bé.

Việc chia sẻ hình ảnh Bé lên mạng xã hội không hoàn toàn là xấu, đó là cách Ba Mẹ kết nối, lưu giữ kỷ niệm và lan tỏa niềm hạnh phúc. Nhưng trong thế giới kết nối quá nhanh và quá rộng như hiện nay, sự yêu thương đôi khi cần đi kèm với chút thận trọng. Quan trọng không chỉ là đăng hay không đăng, mà là đặt sự an toàn, quyền riêng tư và tương lai của Bé lên trước. Việc Ba Mẹ cân nhắc kỹ, chọn lọc và tôn trọng Bé ngay cả trong những câu chuyện nhỏ nhất, đó chính là cách yêu thương bền vững nhất.

Daisy Home Preschool