Ba mẹ cần làm gì khi bé dưới 2 tuổi thường nắm tóc, bấu tay người khác?
Với Bé dưới 2 tuổi, những hành vi như nắm tóc hay bấu tay thường không mang tính chủ đích làm đau người khác. Ở độ tuổi này, Bé chưa đủ khả năng để hiểu ranh giới cơ thể, kiểm soát lực tay hay đồng cảm như người lớn. Đơn giản hơn nhiều, đó chỉ là cách bé đang: khám phá cảm giác khi chạm vào người khác, tìm kiếm sự kết nối, phản ứng khi quá thích thú, phấn khích, hoặc do chưa biết cách thể hiện nhu cầu của mình.
Vì hành vi này không xuất phát từ chủ ý xấu, nên Ba Mẹ hoàn toàn có thể uốn nắn và dạy Bé cách thể hiện tình cảm đúng mực hơn. Vậy Ba Mẹ có thể làm gì để trợ giúp Bé trong trường hợp này? Hãy cùng Daisy Home khám phá ngay dưới đây!
🫶 Nhẹ nhàng gỡ tay Bé ra và thiết lập ranh giới
Khi Bé nắm tóc hay bấu tay, phản xạ đầu tiên của chúng ta thường là giật mình. Nhưng Ba Mẹ hãy cố gắng giữ bình tĩnh, nhẹ nhàng gỡ tay Bé ra khỏi tóc hoặc tay mình. Hãy nhìn thẳng vào mắt Bé và nói với một giọng điệu nghiêm túc nhưng không quát mắng: “Con làm vậy mẹ/bà/cô đau đấy. Tóc là để vuốt, không phải để kéo nhé.” Việc lặp đi lặp lại thông điệp này sẽ giúp Bé dần nhận thức được nguyên nhân – kết quả và hiểu được ranh giới cơ thể của người khác.
🫶 Làm mẫu và dạy Bé cách chạm yêu thương
Vì Bé chưa biết kiểm soát lực tay thế nào là đủ, Ba Mẹ hãy trở thành người hướng dẫn trực tiếp. Hãy cầm lấy bàn tay nhỏ xinh của Bé, đặt lên tóc hoặc tay mình và từ từ thực hiện động tác vuốt ve. Vừa làm Ba Mẹ vừa nói những từ ngữ mang tính gợi ý như: “Con vuốt tóc bà nhẹ nhàng thế này nha”, “Xoa tay êm êm nhé”. Khi được trải nghiệm cảm giác “chạm nhẹ” nhiều lần, Bé sẽ dần hình thành cách tương tác mềm mại và phù hợp hơn.
🫶 Khen ngợi và ghi nhận sự cố gắng của Bé
Trẻ em luôn khao khát sự công nhận. Khi Bé làm theo hướng dẫn, tự tay vuốt tóc hay xoa tay Ba Mẹ một cách nhẹ nhàng, hãy lập tức khen ngợi và ôm ấp Bé: “Sóc vuốt tóc nhẹ nhàng thích quá”, “Con xoa tay ngoan quá, mẹ cảm ơn con nhé”. Lời khen và nụ cười của Ba Mẹ chính là phần thưởng tích cực nhất, củng cố cho Bé hiểu rằng hành vi vuốt ve nhẹ nhàng này được mọi người yêu thích và đón nhận.
🫶 Lắng nghe nhu cầu phía sau hành vi của Bé
Sẽ có những lúc hành vi bấu cấu, giật tóc không xuất phát từ việc vui đùa hay khám phá, mà là tiếng nói của sự bực bội, quá tải cảm giác (buồn ngủ, đói, mệt), hoặc khi Bé muốn thu hút sự chú ý mà không biết diễn đạt bằng lời. Lúc này, thay vì chỉ sửa hành vi, Ba Mẹ hãy giúp Bé “gọi tên” cảm xúc: “Mẹ biết con đang bực mình vì trời mưa không đi chơi được đúng không? Nhưng con cấu tay là mẹ đau đấy”. Sau đó, cung cấp cho Bé một giải pháp thay thế như: chuyển hướng sự chú ý của Bé sang một món đồ chơi mềm để Bé cầm nắm, hoặc ôm con vào lòng vỗ về để làm dịu hệ thần kinh đang căng thẳng của Bé. Khi nhu cầu ẩn sâu bên trong được giải quyết, hành vi bấu cấu cũng sẽ tự động biến mất.
Hành trình lớn lên của Bé là chuỗi ngày không ngừng thử nghiệm và học hỏi thế giới xung quanh. Việc một em bé dưới 2 tuổi thích nắm tóc, bấu tay chỉ là một nhịp chạm rất nhỏ trong quá trình khôn lớn ấy. Bằng sự kiên nhẫn, thấu hiểu tâm lý và sự nhất quán trong cách phản hồi, Ba Mẹ hoàn toàn có thể giúp Bé chuyển hóa những cái bấu tay, nắm tóc vụng về thành những cái vuốt ve đầy tình yêu thương.
Daisy Home Preschool
