Giấc mơ nơi biên giới của Chú bé Thất Sơn
Chú Bé Thất Sơn của Phạm Công Luận đưa người đọc đến vùng đất Châu Đốc những năm sau chiến tranh, nơi những cánh đồng trải dài dưới chân núi Sam, những chuyến đò qua lại trên kinh Vĩnh Tế và những câu chuyện dân gian vẫn được truyền kể giữa đời sống thường nhật. Một câu chuyện giản dị về tình bạn, việc học và những đứa trẻ đang lớn lên giữa nhiều thiếu thốn.
Nhân vật trung tâm là Nam – cậu bé thành phố được đưa về quê ngoại nghỉ dưỡng sau thời gian đau ốm. Những ngày đầu ở Châu Đốc trôi qua khá chậm chạp. Nam nhớ trường lớp, bạn bè và cuộc sống quen thuộc ở Sài Gòn. Nhưng rồi những trải nghiệm nơi miền biên giới dần thay đổi cậu. Từ những buổi theo người lớn ra đồng, những lần nghe kể chuyện về vùng Thất Sơn cho đến cuộc gặp gỡ với Siêng, cậu bé chăn trâu sống một cuộc đời hoàn toàn khác với mình.
Siêng mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Cha mất vì rắn cắn, mẹ là một cô giáo ở Tịnh Biên thiệt mạng trong những năm biên giới Tây Nam còn nhiều biến động. Cậu sống nhờ hết nhà này đến nhà khác, ban ngày chăn trâu thuê, tối qua đò đi học lớp bổ túc. Cuộc sống của Siêng luôn gắn với những lo toan rất sớm. Có lúc bị đánh vì làm lạc trâu, có lúc phải ngủ ngoài đồng, có lúc đi “đai” thuốc lá thuê để kiếm tiền sinh sống. Dù vậy, cậu vẫn mang theo sách vở bên mình và cố gắng đến lớp đều đặn.
Siêng không được xây dựng như một nhân vật để khơi gợi sự thương cảm, cậu chỉ là chính mình trong tổng thể bức tranh đồng quê ấy mà thôi. Siêng thích học toán, thích tìm hiểu lịch sử vùng đất nơi mình sống và luôn có những câu hỏi về cách người ta trồng lúa, chống sâu bệnh hay cải tạo đồng ruộng. Ước mơ sau này làm việc trong ngành nông nghiệp của cậu cũng bắt nguồn từ chính những gì nhìn thấy quanh mình. Đó là những cánh đồng bị rầy nâu phá hoại, là người nông dân phải cúi lưng làm việc dưới nắng và là mong muốn quê hương bớt đi phần nào nhọc nhằn.
Ông ngoại, chị Thảo hay những người dân miền biên giới đều góp phần tạo nên một môi trường mà ở đó trẻ em được nâng đỡ bằng sự quan tâm đúng mực. Ví như khi biết Siêng thiếu thốn, chị Thảo chỉ lẳng lặng mang gạo, khô, nước mắm và chiếc đèn dầu đến căn lều của cậu. Sự giúp đỡ khéo léo ấy đã không biến Siêng thành đối tượng của lòng thương hại, mà còn giúp cậu giữ lại cũng không làm tổn thương lòng tự trọng của riêng mình.
Qua hành trình của Nam và Siêng, Chú Bé Thất Sơn gợi ra một lát cắt về tuổi thơ ở vùng biên giới Tây Nam, nơi những đứa trẻ phải trưởng thành sớm hơn hoàn cảnh cho phép nhưng vẫn giữ được sự ham học, lòng tự trọng và niềm tin vào tương lai. Giữa những câu chuyện về núi non, đồng ruộng và ký ức chiến tranh còn sót lại, hình ảnh cậu bé ôm tập vở qua đò đi học mỗi tối có lẽ là đẹp mà ta sẽ nhớ lâu. Để rồi nghĩ nhiều hơn về giá trị của việc học và những cơ hội mà không phải đứa trẻ nào cũng có được một cách dễ dàng.
Daisy Home Preschool
